Kontakt
Teraz Wtorek, 27 października 2026
Znane osoby

Celestyn Myślenta — luterański teolog i rektor w Królewcu

• Jakub Kamiński • 2 min czytania

Celestyn Myślenta
Fot. Unknown authorUnknown author · „Coelestin Myslenta” · licencja Public domain · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Celestyn Myślenta (27 marca 1588–20 kwietnia 1653) był polskim teologiem luterańskim i orientalista, który przez 24 lata kierował Uniwersytetem Albrechta w Królewcu.

Dane podstawowe
Imię i nazwiskoCelestyn Myślenta
Urodzenie27 marca 1588, Kuty
Zgon20 kwietnia 1653, Królewiec
Zawód / rolaTeolog luterański, orientalista, rektor
Pochodzenie i wykształcenie
RodziceMateusz i Eufrozyna z Wiercińskich
Język domowypolski
SzkołyWęgorzewo, Frydland
StudiaAlbertyna (Królewiec), Wittenberga, Lipsk, Gießen
Stopieńdoktor teologii (Gießen)
Funkcje i działalność
Funkcje uczelnianeProfesor katedry hebrajskiego; rektor Uniwersytetu Albrechta
Funkcje kościelneAsesor konsystorza sambijskiego; proboszcz katedry w Królewcu; wizytator szkolny
Wybrane publikacje
PraceManuale Prutenicum (1626); program nauczania dla szkoły miejskiej w Ełku (1638, wspólnie z M. Eiflerem); pisma polemiczne

Celestyn Myślenta był polskim teologiem luterańskim i orientalistą, znanym przede wszystkim z długoletniej rektury na Uniwersytecie Albrechta w Królewcu oraz z prac dotyczących historii religii w Prusach.

Życiorys i wykształcenie

Urodził się 27 marca 1588 w Kutach jako syn Mateusza i Eufrozyny z Wiercińskich. Jego ojciec, pochodzący ze starej polskiej szlachty, osiadł w Kutach jako pastor protestancki. Językiem domowym Celestyna był polski.

Myślenta kształcił się w szkołach łacińskich w Węgorzewie i Frydlandzie, a studia uniwersyteckie rozpoczął na Albertynie w Królewcu. Kontynuował naukę w Wittenberdze, Lipsku i Gießen, gdzie studiował teologię, filozofię i języki orientalne. W Gießen uzyskał tytuł doktora teologii.

Jak wyglądała jego praca na Uniwersytecie Albrechta?

W 1619 został profesorem nadzwyczajnym w katedrze teologii, a w 1621 objął profesurę zwyczajną w katedrze hebrajskiego na uniwersytecie w Królewcu. Pełnił funkcję rektora uczelni siedmiokrotnie.

Od 1628 sprawował urząd rektora nieprzerwanie przez 24 lata. W 1644, już jako rektor, przewodniczył obchodom setnej rocznicy założenia Albertyny.

Jakie funkcje pełnił w Kościele i w szkolnictwie?

Równolegle z pracą akademicką Myślenta działał w Kościele ewangelickim. Od 1622 był asesorem konsystorza sambijskiego, a od 1626 proboszczem kościoła katedralnego w Królewcu. Pełnił też obowiązki wizytatora szkolnego okręgu sambijskiego.

Jako wizytator rekomendował wprowadzenie nauki języka polskiego obok łaciny w szkołach luterańskich.

Publikacje i prace

Był autorem licznych pism polemicznych wydanych drukiem. W 1626 w Królewcu ukazała się jego obszerna praca Manuale Prutenicum, poświęcona historii religii w Prusach od czasów pogańskich do roku 1625. W 1638 wraz z M. Eiflerem wydał program nauczania dla szkoły miejskiej w Ełku.

Zmarł 20 kwietnia 1653 w Królewcu; na jego pogrzebie mowę wygłosił Simon Dach.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Celestyn Myślenta?
Celestyn Myślenta urodził się 27 marca 1588 w Kutach.
Jakie pełnił funkcje na Uniwersytecie Albrechta?
Był profesorem katedry hebrajskiego, a także rektorem Uniwersytetu Albrechta — sprawował tę funkcję siedmiokrotnie, od 1628 przez 24 lata.
Jakie języki znał Myślenta?
Myślenta znał biegle hebrajski, chaldejski, arabski, syryjski, grekę i łacinę; znał słabo język niemiecki.
Jakie są najważniejsze prace Celestyna Myślenty?
Do najważniejszych należą <em>Manuale Prutenicum</em> (1626) o historii religii w Prusach oraz program nauczania dla szkoły miejskiej w Ełku wydany w 1638 wspólnie z M. Eiflerem.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Jakub Kamiński

Nazywam się Jakub Kamiński i w redakcji parkikrajobrazowewarmiimazur.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Piszę o ludziach związanych z Warmią i Mazurami: sportowcach, artystach, naukowcach, przedsiębiorcach i społecznikach, których nazwiska zna okolica.

Czytaj również