Kontakt
Teraz Wtorek, 17 listopada 2026
Znane osoby

Brigitte Poschmann — historyczka i archiwistka

• Jakub Kamiński • 3 min czytania

Brigitte Poschmann

Brigitte Poschmann (1932–2008) była niemiecką historyczką i archiwistką, dyrektorką Archiwum Państwowego w Bückeburgu oraz wieloletnią prezes Warmińskiego Towarzystwa Historycznego.

Dane
Imię i nazwiskoBrigitte Poschmann
Urodzenie18 marca 1932, Waltersmühl (obecnie Konradowo)
Zgon12 lutego 2008
Zawódhistoryczka, archiwistka
Wykształceniestudia w Münster i Marburgu, doktorat (1960)
StanowiskoDyrektorka Archiwum Państwowego w Bückeburgu
Funkcje społeczneprezes Warmińskiego Towarzystwa Historycznego
OdznaczeniaPro Ecclesia et Pontifice (1979)
PochówekCmentarz miejski w Bückeburgu

Brigitte Poschmann była uznaną badaczką dziejów Prus i Warmii oraz aktywną archiwistką. W pracy naukowej i organizacyjnej łączyła badania źródłowe z pracą w archiwach; pełniła funkcję dyrektorki Archiwum Państwowego i była długoletnią prezes Warmińskiego Towarzystwa.

Życiorys i wykształcenie

Urodziła się 18 marca 1932 w Waltersmühl w Prusach Wschodnich jako córka Theodora Poschmanna i Hedwig z domu Golembieski. Rodzina Poschmannów była związana z Warmią od XIV wieku i od początku XVI wieku była właścicielem dóbr w Waltersmühl. Po nauce w miejscowej szkole podstawowej kontynuowała edukację w żeńskiej szkole w Olsztynie.

Rok 1945 przyniósł rodzinie przymusowe opuszczenie Polski; najpierw zamieszkali w Lutten koło Oldenburga, a potem w Vechcie. W Vechcie ukończyła katolicką szkołę średnią i zdała maturę w 1952. Studiowała na uniwersytetach w Münster i Marburgu historię, germanistykę i filozofię. W 1957 zdała egzamin państwowy dla nauczycieli, a w 1960 uzyskała stopień doktora filozofii na podstawie pracy Bistümer und Deutscher Orden in Preußen (1243–1525).

Kariera archiwalna i działalność naukowa

Po doktoracie pracowała w Archiwum Państwowym w Getyndze, gdzie zajmowała się edycją czwartego tomu Preußisches Urkundenbuch, tworzeniem Altpreußische Biographie oraz przygotowaniem indeksu do tomów Pommersches Urkundenbuch. W latach 1960–1961 uzupełniała przygotowanie archiwalne w Marburgu i odbyła praktykę w archiwum państwowym.

Była pierwszą kobietą w Dolnej Saksonii pracującą w archiwach państwowych w Osnabrück, Aurich i Wolfenbüttel. W 1968 została dyrektorem Archiwum Państwowego w Bückeburgu, mieszczącego się w zamku książąt Schaumburg-Lippe; nominacja ta uczyniła ją jedną z pierwszych kobiet pełniących taką funkcję w Europie.

Zaangażowanie w sprawy Warmii i współpraca polsko-niemiecka

Już jako studentka wstąpiła do reaktywowanego Warmińskiego Towarzystwa Historycznego i odgrywała w nim aktywną rolę. W 1971 wybrano ją na przewodniczącą tego towarzystwa. Krytycznie oceniała zaniedbania w historiografii niemieckiej dotyczące odrębności katolickiej Warmii i podkreślała potrzebę uwzględniania dorobku polskich badaczy.

W 1972 odbyła stypendium UNESCO w Polsce i prowadziła badania w archiwach i bibliotekach w Toruniu, Gdańsku, Olsztynie i Krakowie. Nawiązała liczne kontakty z polskimi historykami, recenzowała prace polskie i niemieckie w Zeitschrift für die Geschichte und Alterthumskunde Ermlands — zamieściła osiemdziesiąt recenzji i wiele krótszych omówień. Po wprowadzeniu stanu wojennego w Polsce wspierała kontakty naukowe i wysyłała pomoc materialną, w tym paczki z żywnością i lekarstwami.

Odznaczenia i ostatnie lata

W 1979 została odznaczona przez papieża Jana Pawła II krzyżem Pro Ecclesia et Pontifice, przyznanym za wkład naukowy i działania na rzecz porozumienia polsko-niemieckiego. Z powodów rodzinnych zrezygnowała z kierowania Warmińskim Towarzystwem Historycznym w 1989, a w 1992 przeszła na emeryturę.

Zmarła 12 lutego 2008. Jej grób znajduje się na cmentarzu miejskim w Bückeburgu.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodziła się Brigitte Poschmann?
Urodziła się 18 marca 1932 w Waltersmühl (obecnie Konradowo, powiat lidzbarski).
Jaki był temat doktoratu Brigitte Poschmann?
Doktoryzowała się pracą Bistümer und Deutscher Orden in Preußen (1243–1525), obronioną w 1960.
Jakie stanowisko pełniła w Bückeburgu?
Była dyrektorką Archiwum Państwowego w Bückeburgu, mieszczącym się w zamku książąt Schaumburg-Lippe.
Jakie odznaczenie otrzymała za działalność naukową i porozumienie polsko‑niemieckie?
W 1979 otrzymała od papieża Jana Pawła II odznaczenie Pro Ecclesia et Pontifice.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Jakub Kamiński

Nazywam się Jakub Kamiński i w redakcji parkikrajobrazowewarmiimazur.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Piszę o ludziach związanych z Warmią i Mazurami: sportowcach, artystach, naukowcach, przedsiębiorcach i społecznikach, których nazwiska zna okolica.

Czytaj również