Kontakt
Teraz Wtorek, 3 listopada 2026
Znane osoby

Wacław Osiński — duchowny i działacz polonijny

• Jakub Kamiński • 2 min czytania

Wacław Osiński
Fot. Unknown authorUnknown author · „Wacław Osiński 1929” · licencja Public domain · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Wacław Ksawery Osiński był katolickim duchownym i działaczem polonijnym aktywnym na Warmii oraz na terenie Republiki Weimarskiej i Rzeszy Niemieckiej. W swojej pracy łączył posługę parafialną z organizacyjną i wydawniczą.

Dane
Imię i nazwiskoWacław Ksawery Osiński
Urodzenie12 lutego 1868, Sztumska Wieś
Śmierć17 marca 1945, Wejherowo
Zawódduchowny katolicki; działacz polonijny
WykształcenieCollegium Marianum w Pelplinie; gimnazjum w Malborku; seminarium duchowne w Braniewie
Święcenia1894, Frombork
Główne funkcjeproboszcz w Butrynach; redaktor "Warmiak"; prezes Związku Polaków w Prusach Wschodnich

Wacław Osiński łączył posługę kapłańską z działalnością społeczną i narodową. Przez wiele lat pracował na Warmii, redagował pismo lokalne i pełnił kierownicze funkcje w organizacjach polskich działających na terenie Niemiec.

Gdzie się kształcił i kiedy przyjął święcenia?

W 1888 ukończył Collegium Marianum w Pelplinie. Następnie zdał maturę w gimnazjum w Malborku w 1891 roku i kontynuował studia teologiczne w Seminarium Duchownym w Braniewie. Święcenia kapłańskie przyjął w 1894 we Fromborku.

Jak wyglądała jego działalność polonijna i duszpasterska?

W 1904 został proboszczem w Butrynach. Równocześnie redagował czasopismo "Warmiak". Był współzałożycielem i prezesem Związku Polaków w Prusach Wschodnich, a w 1920 współtworzył i kierował IV Dzielnicą Związku Polaków w Niemczech.

W 1919 pełnił funkcję wiceprezesa polskiej Rady Ludowej na Warmii. Przez dłuższy czas był także prezesem Polsko-Katolickiego Towarzystwa Szkolnego w Olsztynie. W marcu 1933 na plebanię w Butrynach napadli członkowie bojówek hitlerowskich, w wyniku czego musiał uciekać.

Jakie prześladowania spotkały go podczas II wojny światowej i gdzie spędził ostatnie lata?

Po wybuchu wojny w 1939 roku został aresztowany i uwięziony w obozie Hohenbruch, a następnie w Sachsenhausen. Wkrótce po pierwszym osadzeniu zwolniono go, lecz w 1940 roku ponownie trafił do aresztu.

Po drugiej zwolnieniu zamieszkał na plebanii w Krośnie pod Braniewem, a później w domu emerytów dla duchownych w Ornecie. Zimą 1945 ewakuowano go przed ofensywą Armii Czerwonej; dotarł do Wejherowa, gdzie zmarł 17 marca 1945 roku.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Wacław Osiński?
Urodził się 12 lutego 1868 roku w Sztumskiej Wsi.
Gdzie i kiedy przyjął święcenia kapłańskie?
Święcenia przyjął w 1894 roku we Fromborku.
W jakich organizacjach polonijnych działał?
Był współzałożycielem i prezesem Związku Polaków w Prusach Wschodnich oraz współzałożycielem i prezesem IV Dzielnicy Związku Polaków w Niemczech. Kierował też Polsko-Katolickim Towarzystwem Szkolnym w Olsztynie.
Czy był więziony podczas II wojny światowej?
Tak. W 1939 został aresztowany i osadzony w obozie Hohenbruch, a następnie w Sachsenhausen; w 1940 ponownie trafił do aresztu.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Jakub Kamiński

Nazywam się Jakub Kamiński i w redakcji parkikrajobrazowewarmiimazur.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Piszę o ludziach związanych z Warmią i Mazurami: sportowcach, artystach, naukowcach, przedsiębiorcach i społecznikach, których nazwiska zna okolica.

Czytaj również