| Dane podstawowe | |
|---|---|
| Data urodzenia | nieznana |
| Miejsce urodzenia | Lipińskie, powiat piski |
| Data śmierci | po 1914 |
| Zawód / rola | działacz oświatowy; poeta ludowy; korespondent; propagator biblioteczek TCL |
| Współpraca wydawnicza | |
| Gazety | "Gazeta Lecka" (1882–1884), "Mazur" (od 1884, współpraca z Janem Karolem Sembrzyckim), "Mazur Wschodnio-Pruski", "Gazeta Ludowa" (od 1896), "Mazur" ze Szczytna (od 1906) |
| Działalność polityczna | |
| Partia | Mazurska Partia Ludowa |
| Rodzina | |
| Znany krewny | Jan Donder (brat) — poeta i działacz oświatowy |
Samuel Donder pochodził z wsi Lipińskie w powiecie piskim. Zyskał rozgłos jako autor wierszowanych korespondencji oraz jako animátor życia kulturalnego Mazurów poprzez popularyzację biblioteczek Towarzystwa Czytelni Ludowych.
Jak wyglądała jego współpraca z prasą regionalną?
W latach 1882–1884 Donder współpracował z „Gazetą Lecką”, do której przesyłał wierszowane relacje poruszające codzienne sprawy Mazurów. Od 1884 roku nawiązał kontakty z Janem Karolem Sembrzyckim i zaczął pisać do czasopisma „Mazur”. Po upadku tego tytułu kontynuował publikacje w „Mazurze Wschodnio-Pruskim”, a później przesyłał teksty do ełckiej „Gazety Ludowej” od 1896 roku i do szczycieńskiego „Mazura” od 1906 roku.
Jaką pełnił rolę w działalności społecznej i politycznej?
Był aktywnym działaczem Mazurskiej Partii Ludowej. Występował przeciw antypolskim wystąpieniom i pracował nad pozyskiwaniem poparcia mazurskich działaczy MPL w wyborach do Sejmu Pruskiego. Jego aktywność koncentrowała się głównie na działalności wyborczej i kultywowaniu dziedzictwa kulturowego Mazurów; nie opowiadał się za powstaniem niezależnego państwa polskiego.
Jakie miał więzi rodzinne?
Bratem Samuela Dondera był Jan Donder. Jan działał jako poeta, publicysta oraz działacz oświatowy. Relacja ta łączyła obu braci w podobnych obszarach działalności kulturalnej i edukacyjnej.