| Dane podstawowe | |
|---|---|
| Urodzenie | 25 marca 1660, Kluczbork |
| Śmierć | 9 czerwca 1747, Amsterdam |
| Zawód | filozof i teolog braci polskich; pastor |
| Miejsca pracy | Lubniewice; Królowej Wola; działalność na terenie Prus |
| Rodzina | syn Krzysztofa, wnuk Jana Crella; brat Paweł Crell |
| Publikacje | ponad 20 prac z filozofii i teologii, druk w Amsterdamie, Londynie, Królewcu |
Samuel Crell-Spinowski był duchownym ariańskim i autorem traktatów filozoficznych oraz teologicznych. 25 marca 1660 przyszedł na świat w Kluczborku, a zmarł 9 czerwca 1747 w Amsterdamie.
Życiorys i rodzina
Urodził się w rodzinie Crellów jako syn Krzysztofa i wnuk Jana Crella. Dziadek studiował w Anglii, co wskazywało na kontakty rodzinne z zagranicą. Samuel miał brata Pawła, który współpracował z nim jako kaznodzieja i minister zboru w Kosinowie.
Dwaj synowie Samuela osiedlili się w Stanach Zjednoczonych, w stanie Georgia. Nie ma dostępnych informacji o ich zaangażowaniu religijnym. Po śmierci ojca jego córki przyłączyły się do kościoła braci morawskich w Amsterdamie.
Działalność teologiczna i rola w Prusach
Jako teolog ariański pełnił funkcje kaznodziei i ministra zboru w Lubniewicach — około 1706 roku oraz ponownie od 1718 roku — oraz w Królowej Woli. Na terenie Prus działał jako duchowy przywódca braci polskich, w roli podobnej do tej, jaką wcześniej pełnili Samuel Przypkowski i Zbigniew Morsztyn.
W pracy duszpasterskiej wspierał go brat Paweł. Pod koniec życia Samuel Crell zbliżył się do Braci Morawskich, co miało wpływ na losy jego rodziny w Amsterdamie.
Prace, kontakty międzynarodowe i wydania
Był autorem ponad 20 prac z zakresu filozofii i teologii. Teksty pisał po łacinie; drukowano je w Amsterdamie, Londynie i Królewcu. W kontaktach intelektualnych utrzymywał relacje z przedstawicielami reformacji i myśli angielskiej oraz niderlandzkiej, w tym z Johnem Lockiem, Lordem Shaftesbury i Newtonem.
Zmarł w Amsterdamie 9 czerwca 1747.
