Kontakt
Teraz Wtorek, 6 października 2026
Znane osoby

Bogumił Labusz — działacz polski na Mazurach

• Jakub Kamiński • 3 min czytania

Bogumił Labusz

Bogumił Labusz (niem. Gottlieb Labusch; 24 sierpnia 1860–13 marca 1919) był działaczem polskim na Mazurach i rolnikiem z Hozębarka. W 1918 reprezentował Mazury w Naczelnej Radzie Ludowej.

Dane
Urodzenie24 sierpnia 1860, Rumy
Zgon13 marca 1919, Jeziorany
Nazwisko niem.Gottlieb Labusch
Działalność
Zawódrolnik, działacz polityczny
PartiaMazurska Partia Ludowa (prezes 1903–1914)
Rolaczłonek Naczelnej Rady Ludowej (1918)
Innekandydat do Reichstagu (1903, 1908, 1911); współzałożyciel Banku Ludowego w Szczytnie (1910)
Rodzina i upamiętnienie
MałżonkaWilhelmina z Piętków
Dziecipięcioro
PrawnuczkaUrszula Pasławska

Bogumił Labusz był jednym z lokalnych liderów ruchu ludowego na Mazurach. Przez wiele lat łączył pracę na roli z działalnością polityczną i społeczną w regionie.

Jak wyglądały korzenie i wczesne życie Labusza?

Pradziad Labusza pochodził z Francji i nosił nazwisko Labousche; osiedlił się na Mazurach w XVII wieku, a rodzina z czasem uległa polonizacji. Bogumił był synem rolnika Jakuba (1820–1901). Uczył się w niemieckiej szkole ludowej i odbył służbę wojskową w armii pruskiej, po czym wrócił do pracy na roli w Hozębarku (powiat Szczytno).

Jaką działalność społeczną i polityczną prowadził?

Był jednym z założycieli Mazurskiej Partii Ludowej w 1896 roku. W latach 1903–1914 pełnił w niej funkcję prezesa. Zaangażował się również w wydawnictwa związane z ruchem ludowym — współtworzył czasopisma "Gazeta Ludowa" i "Mazur" oraz udostępniał w swoim domu skład wydawniczy serii "Czytelnia Mazurska Lewandowskiego".

Biebersteina, jakoż Schmidta Mazurowie zaniechajcie Zagrzmijcie im – kwita, kwita a Labusza wybierajcie

W 1898 kierował Związkiem Wyborczym Mazurskiej Partii Ludowej i prowadził kampanię na rzecz Zenona Lewandowskiego jako kandydata do parlamentu niemieckiego. Sam ubiegał się o mandat do Reichstagu w 1903, 1908 i 1911, lecz bez powodzenia. W 1910 współzakładał Bank Ludowy w Szczytnie i wszedł do jego zarządu.

Jak zakończyła się jego działalność i jakie były losy Hozębarka?

W 1914 Labusz został na krótko uwięziony przez władze pruskie. W 1918 reprezentował Mazury w Naczelnej Radzie Ludowej oraz w Sejmie Dzielnicowym w Poznaniu. Zmarł 13 marca 1919 podczas podróży ze szpitala w Królewcu do domu i został pochowany w Hozębarku.

Jaką pozostawił rodzinę i pamiątkę?

Był żonaty z Wilhelminą z Piętków; miał pięcioro dzieci. W działalności społecznej wyróżniali się jego syn Bogumił i córka Emilia. Jego prawnuczką jest Urszula Pasławska, która pełniła funkcje publiczne jako posłanka na Sejm RP, wiceprezes PSL, wiceminister skarbu państwa w latach 2012–2015 oraz wcześniej wicemarszałek województwa warmińsko-mazurskiego.

Hozębark został przemianowany w 1948 na Labuszewo na jego cześć.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Bogumił Labusz?
Urodził się 24 sierpnia 1860 w Rumach.
Jaką rolę pełnił w Mazurskiej Partii Ludowej?
Był jednym z założycieli partii i pełnił funkcję prezesa w latach 1903–1914.
Czy Bogumił Labusz był posłem w parlamencie niemieckim?
Nie; kandydował do Reichstagu w 1903, 1908 i 1911, lecz nie uzyskał mandatu.
Jak upamiętniono Bogumiła Labusza w regionie?
Wieś Hozębark, gdzie mieszkał i został pochowany, została w 1948 przemianowana na Labuszewo.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Jakub Kamiński

Nazywam się Jakub Kamiński i w redakcji parkikrajobrazowewarmiimazur.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Piszę o ludziach związanych z Warmią i Mazurami: sportowcach, artystach, naukowcach, przedsiębiorcach i społecznikach, których nazwiska zna okolica.

Czytaj również