Jak powstało Muzeum Kargula i Pawlaka?
Pomysł na stworzenie placówki zrodził się oddolnie, z inicjatywy samych mieszkańców Lubomierza. Bezpośrednim zalążkiem zbiorów stała się lokalna gazeta „Sami swoi”, której pierwszy numer ukazał się w 1992 roku. Redaktorzy tego pisma, zafascynowani filmową przeszłością miasta, systematycznie gromadzili rozmaite pamiątki i dokumenty związane z produkcją komedii.
Dzięki wsparciu ówczesnego burmistrza oficjalne otwarcie muzeum nastąpiło w 1995 roku. Inicjatywa od początku cieszyła się dużym poparciem lokalnej społeczności, która czuła silną więź z dziełem Sylwestra Chęcińskiego. W prowadzenie muzeum bardzo aktywnie włączyło się miejscowe Stowarzyszenie Miłośników Filmów Komediowych „Sami Swoi”.
W 2026 roku placówka działa już po generalnym remoncie, na który czekała blisko ćwierć wieku. Projekt modernizacji przygotowała pracownia Rewizja Grupa Projektowa, a odnowione wnętrza zyskały nowe, klimatyczne oświetlenie, eksponujące zbiory i podnoszące komfort zwiedzania.
Gdzie dokładnie znajduje się muzeum?
Placówka mieści się przy ulicy Wacława Kowalskiego 1, tuż przy lubomierskim Rynku, noszącym dziś nazwę Placu Wolności. Sam rynek jest miejscem szczególnym – jego plener wielokrotnie pojawia się w kadrach „Samych swoich”. Wybierając się do Lubomierza, docieramy do malowniczej miejscowości w województwie dolnośląskim, na terenie powiatu lwóweckiego, wpisanej w krajobraz Doliny rzeki Kwisy. Współrzędne geograficzne obiektu to 51°00′46,64″N 15°30′36,49″E.
Budynek Domu Płócienników
Muzeum ulokowano na parterze jednego z najstarszych budynków w mieście – renesansowego Domu Płócienników, wzniesionego w 1595 roku. Od XVI stulecia była to siedziba Cechu Płócienników, a sam gmach do dziś zachował bogate walory architektoniczne. Drewniane stropy, historyczny układ pomieszczeń i kamienne detale same w sobie są atrakcją, stanowiąc idealne tło dla filmowych pamiątek.
Zaułek filmowy przed wejściem
Przestrzeń wokół muzeum płynnie łączy ekspozycję z ulicą. Przed wejściem rozciąga się Zaułek filmowy, poświęcony nie tylko trylogii o Kargulu i Pawlaku, lecz także innym produkcjom realizowanym w Lubomierzu. Znajdziemy tam tablice pamiątkowe upamiętniające ludzi kina oraz figury głównych bohaterów – Władysława Kargula i Kazimierza Pawlaka. Drogowskaz wskazuje odległości do najważniejszych miast świata, w tym do Hollywood, podkreślając ambicje tego niewielkiego, ale pełnego filmowego ducha ośrodka.
Co można zobaczyć w środku?
W zbiorach muzeum na zwiedzających czekają przede wszystkim oryginalne rekwizyty wykorzystane na planie zdjęciowym. Oglądanie ich z bliska wywołuje prawdziwy sentymentalny powrót do komediowego świata Pawlaka i Kargula.
Do najcenniejszych eksponatów należą:
- fragment płotu, przy którym toczyły się niezapomniane kłótnie sąsiadów,
- karabin z mechanizmem, którego zamek „wylata”,
- granat do świątecznego ubrania, będący symbolem rodzinnej zapobiegliwości,
- obraz św. Antoniego z targowiska,
- pierwsza kopia filmu „Sami swoi”, z której obraz odtwarzano podczas prapremiery w 1967 roku,
- oryginalna umowa z Józefem Jakubowskim, dublerem Władysława Hańczy.
Wizyta w muzeum to jednak coś więcej niż pasywne oglądanie gablot. Na miejscu funkcjonuje miniaturowe kino, w którym wyświetlane są najzabawniejsze fragmenty trylogii, ze szczególnym uwzględnieniem scen kręconych właśnie na lubomierskim rynku. Przewodnicy chętnie dzielą się mało znanymi ciekawostkami z planu i barwnie opowiadają o kulisach realizacji wszystkich trzech części: „Sami swoi”, „Nie ma mocnych” oraz „Kochaj albo rzuć”.
W Muzeum Kargula i Pawlaka zgromadzono autentyczne rekwizyty, które „wystąpiły” w kultowych komediach, a nie ich kopie czy repliki.
Jak zaplanować zwiedzanie?
Placówkę prowadzi Ośrodek Kultury i Sportu w Lubomierzu, a przy wejściu działa także Punkt Informacji Turystycznej. Muzeum jest otwarte codziennie w godzinach 10:00–16:00, a ostatnie wejście możliwe jest na dwadzieścia minut przed zamknięciem. Warto jednak mieć na uwadze, że dni i godziny pracy mogą ulegać okresowym zmianom – w 2025 i 2026 roku zdarzały się czasowe przerwy w dostępności, dlatego bezpośrednio przed przyjazdem dobrze jest skontaktować się telefonicznie pod numerem +48 75 735 28 72 lub napisać na adres [email protected].
Ceny biletów w 2026 roku kształtują się następująco:
| Bilet normalny | 25,00 zł |
| Bilet ulgowy | 20,00 zł |
Zniżki przysługują dzieciom od 7. roku życia, młodzieży uczącej się do 18 lat, rencistom oraz osobom z orzeczoną niepełnosprawnością. Miejsce jest przyjazne zarówno dla dorosłych, jak i dla rodzin z dziećmi oraz seniorów.
Lubomierskie muzeum to jedyna taka placówka w Polsce, która w całości skupia się na spuściźnie po trylogii Sylwestra Chęcińskiego.
Dlaczego to miejsce łączy pokolenia?
Wizyta w muzeum to sentymentalna wyprawa dla kilku generacji widzów. Starsi z rozrzewnieniem wspominają czasy, gdy po raz pierwszy oglądali perypetie skłóconych rodzin, a młodsi odkrywają humor, który nie traci na aktualności. Wspólne oglądanie fragmentów filmu w muzealnym kinie i identyfikowanie rekwizytów widzianych wcześniej na ekranie tworzy wyjątkową, międzypokoleniową więź.
Muzeum Kargula i Pawlaka przypomina również o sile lokalnej tożsamości. Inicjatywa mieszkańców, którzy sami zaczęli gromadzić pamiątki i wydawać gazetę „Sami swoi”, pokazuje, jak wielką wartość może mieć kultura w małej społeczności. Odrestaurowany Dom Płócienników stał się dziś żywym pomnikiem polskiego kina komediowego, odwiedzanym przez turystów z całego kraju i z zagranicy.
W tym miejscu filmowa fikcja płynnie przenika się z rzeczywistością. Lubomierski rynek, po którym przechadzali się Władysław Kargul i Kazimierz Pawlak, wciąż wygląda znajomo dla każdego wielbiciela „Samych swoich”, a samo muzeum jest najlepszym punktem startowym do spaceru śladami filmowych bohaterów.
