Kontakt
Teraz Czwartek, 10 września 2026
Przewodnik

Obserwatorium Astronomiczne w Olsztynie — wyposażenie i obserwacje

Marcin Kaczmarek • 3 min czytania

Obserwatorium Astronomiczne
Fot. Rlelusz at Polish Wikipedia · „Olsztyn-obserwatorium3” · licencja Public domain · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Obserwatorium Astronomiczne w Olsztynie mieści się w zaadaptowanej wieży ciśnień z 1897 roku na wzgórzu św. Andrzeja. Obserwatorium otwarto 13 października 1979; przy bezchmurnym niebie prowadzi pokazy nieba, a z tarasu widać panoramę miasta.

Obserwatorium Astronomiczne w Olsztynie zlokalizowano w przebudowanej wieży ciśnień wzniesionej w 1897 roku. Budynek stoi na wzgórzu św. Andrzeja, najwyższym wzniesieniu dawnego Olsztyna — 143 m n.p.m. Obserwatorium udostępniono publiczności 13 października 1979.

Historia i lokalizacja

Wieża ciśnień, w której działa obserwatorium, pochodzi z końca XIX wieku i została przystosowana do potrzeb astronomicznych. Położenie na wzgórzu św. Andrzeja daje dogodną pozycję widokową nad miastem. Data otwarcia instytucji przypada na 13 października 1979.

Co można zobaczyć na tarasie?

Na tarasie obserwatorium stoją teleskopy warsztatowe firmy Zeiss. Zestaw na tarasie obejmuje reflektory i refraktory różnej wielkości, które służą do obserwacji nocnego nieba i do fotografii astronomicznej.

  • 2 reflektory 150/2250
  • 2 refraktory 63/840
  • refraktor 100/1000
  • refraktor 80/1200
  • astrokamery 60/270 i 56/250 do fotografii ciał niebieskich

Co znajduje się w kopule?

W kopule zainstalowano główny teleskop typu Coude Refraktor o średnicy obiektywu 150 mm i ogniskowej 2250 mm. Teoretyczny próg obserwacji sięga 13. wielkości gwiazdowej; w praktyce, ze względu na usytuowanie w mieście, graniczną wielkością jest około 10 magnitudo. Do teleskopu przymocowano dwie astrokamery o średnicy 60 mm i ogniskowej 270 mm.

Dodatkowo odwiedzający mają do dyspozycji teleskop Meade LX 200 ze szkłem Schmidt-Cassegraina o średnicy obiektywu 8,25 cala (około 21 cm) i efektywnej ogniskowej 132 cm. Jego światłosiła 1:6,3 sprawdza się przy obserwacji obiektów rozciągłych — Księżyca, planet, komet oraz mgławic i gromad gwiazd.

Pracownie specjalistyczne

W obserwatorium działa pracownia służby czasu z zegarem radiowym odbierającym sygnały czasu słonecznego. W tej pracowni znajduje się także zegar wahadłowy Shortta, chronometry morskie oraz chronograf.

Pracownia promieniowania kosmicznego wyposażona jest w liczniki Geigera-Müllera i detektor Conversiego do rejestracji cząstek promieniowania o energii rzędu 1 GeV. W pracowni funkcjonują też teleskop promieniowania kosmicznego oraz licznik scyntylacyjny.

Istnieje także pracownia analizy widmowej; w dostarczonych faktach nie podano dalszych szczegółów jej wyposażenia.

Pokazy nieba i panorama z tarasu

Obserwatorium prowadzi pokazy nieba przy bezchmurnym niebie. Z tarasu obiektu rozciąga się panorama Olsztyna, co daje dodatkową wartość obserwacjom przeprowadzanym na miejscu.

Informacje praktyczne

Najczęstsze pytania

Czy w Obserwatorium Astronomicznym w Olsztynie odbywają się pokazy nieba?
Obserwatorium organizuje pokazy nieba przy bezchmurnym niebie.
Jakie teleskopy są dostępne na tarasie obserwatorium?
Na tarasie znajdują się teleskopy Zeissa: 2 reflektory 150/2250, 2 refraktory 63/840 oraz refraktory 100/1000 i 80/1200. Do fotografii używane są astrokamery 60/270 i 56/250.
Jaki jest główny teleskop w kopule i jaki daje zasięg obserwacyjny?
Główny teleskop to Coude Refraktor o średnicy 150 mm i ogniskowej 2250 mm. Teoretycznie umożliwia obserwacje do 13. wielkości gwiazdowej; w praktyce, ze względu na położenie w mieście, graniczną wielkością jest około 10 magnitudo.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Marcin Kaczmarek

Nazywam się Marcin Kaczmarek i w redakcji parkikrajobrazowewarmiimazur.pl odpowiadam za dział Przewodnik. Opisuję miejsca warte odwiedzenia na Warmii i Mazurach i w okolicy — zabytki, muzea, szlaki, parki i punkty widokowe, razem z praktycznymi wskazówkami dla odwiedzających.

Czytaj również