Kontakt
Teraz Czwartek, 3 września 2026
Przewodnik

Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie — zamek, zbiory i historia

Marcin Kaczmarek • 3 min czytania

Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie
Fot. Archetyp · „Zamek, skrzydło zachodnie2.” · licencja CC BY-SA 3.0 pl · Wikimedia Commons Zmieniona wersja dostępna na tej samej licencji. · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Muzeum Warmii i Mazur to najważniejsza placówka muzealna w województwie warmińsko-mazurskim. Siedziba muzeum mieści się w gotyckim Zamku Kapituły Warmińskiej w Olsztynie.

Muzeum Warmii i Mazur zajmuje wnętrza gotyckiego zamku kapituły warmińskiej i gromadzi zabytki związane z historią regionu Warmii i Mazur. Instytucja prezentuje zbiory z zakresu archeologii, historii, numizmatyki, sztuki i kultury ludowej oraz prowadzi kilka oddziałów i zarządza istotnymi obiektami historycznymi na terenie województwa.

Jak powstało muzeum?

Pierwsze muzeum w Olsztynie otwarto w lipcu 1921 jako placówkę o charakterze plebiscytowo-etnograficznym, którą prowadzili miejscy nauczyciele: Leonard Fromm i Hugo Hermann Gross. Za datę powstania obecnej instytucji przyjmuje się 29 marca 1945, dzień przybycia Hieronima Skurpskiego do Olsztyna; początkowo funkcjonowało jako "Muzeum Mazurskie", od 1975 nosi nazwę Muzeum Warmii i Mazur.

Co znajduje się w zbiorach?

Zbiory obejmują zabytki archeologiczne i historyczne, przedmioty związane z rzemiosłem artystycznym, numizmatyką, malarstwem i grafiką oraz piśmiennictwo. W kolekcjach wyróżniają się m.in. zbiory rzeźby gotyckiej, malarstwa religijnego Warmii oraz portretu holenderskiego.

Ekspozycje prezentowane są we wnętrzach dawnego administratora dóbr kapituły warmińskiej, gdzie w latach 1516–1521 mieszkał Mikołaj Kopernik. Na ścianie krużganka znajduje się wykonana przez astronoma w 1517 roku tablica doświadczalna. W bibliotece muzeum przechowywany jest jedyny w Polsce inkunabuł medyczny pochodzący z biblioteki Kopernika. W zasobach znajdują się też starodruki, m.in. XVIII-wieczny atlas Johanna Baptisty Homanna oraz praca Christopha Hartknocha z 1684 roku.

Jakie obiekty i oddziały należą do muzeum?

Muzeum Warmii i Mazur zarządza kilkoma historycznymi obiektami i instytucjami na obszarze regionu. W skład majątku wchodzą zamki, pałace, części ratuszy oraz magazyny muzealne.

Do najważniejszych obiektów należą Zamek Kapituły Warmińskiej w Olsztynie oraz Zamek Biskupów Warmińskich w Lidzbarku Warmińskim. Instytucja dysponuje także Pałacem Dohnów w Morągu, częścią ratusza w Szczytnie, budynkiem dawnego kościoła ewangelickiego w Barczewie, willą Nagórki z wozownią i częścią parku przy ul. Metalowej w Olsztynie, Domem "Gazety Olsztyńskiej" oraz Centralnym Magazynem Muzealiów w Olsztynie.

Muzeum prowadzi także oddziały terenowe: Muzeum "Dom Gazety Olsztyńskiej" i Muzeum Przyrody w Olsztynie, Zamek Biskupi w Lidzbarku Warmińskim, Galerię "Zamek" w Reszlu, Muzeum Prus Górnych w Morągu, Muzeum Mazurskie w Szczytnie oraz Muzeum w Mrągowie.

Kierownictwo muzeum

Dyrektorzy muzeum od momentu przyjęcia daty założenia w 1945 roku to:

  • Hieronim Skurpski (1945–1964)
  • Józef Fajkowski (1964–1965)
  • Bogusław Kopydłowski (1965–1970)
  • Władysław Ogrodziński (1970–1983)
  • Jerzy Sikorski (1983–1987)
  • Janusz Cygański (1987–2013)
  • Elżbieta Jelińska (2013–2017)
  • Piotr Żuchowski (od 2017)

Wydarzenia cykliczne

W zamku organizowane są cykliczne imprezy związane z działalnością muzeum, do których należą m.in. wydarzenie o nazwie Cavata oraz wykłady zamkowe.

Informacje praktyczne

Najczęstsze pytania

Jakie są opinie o Muzeum Warmii i Mazur?
W przesłanych faktach nie zawarto ocen ani opinii zwiedzających na temat muzeum.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Marcin Kaczmarek

Nazywam się Marcin Kaczmarek i w redakcji parkikrajobrazowewarmiimazur.pl odpowiadam za dział Przewodnik. Opisuję miejsca warte odwiedzenia na Warmii i Mazurach i w okolicy — zabytki, muzea, szlaki, parki i punkty widokowe, razem z praktycznymi wskazówkami dla odwiedzających.

Czytaj również