Muzeum Warmii i Mazur zajmuje wnętrza gotyckiego zamku kapituły warmińskiej i gromadzi zabytki związane z historią regionu Warmii i Mazur. Instytucja prezentuje zbiory z zakresu archeologii, historii, numizmatyki, sztuki i kultury ludowej oraz prowadzi kilka oddziałów i zarządza istotnymi obiektami historycznymi na terenie województwa.
Jak powstało muzeum?
Pierwsze muzeum w Olsztynie otwarto w lipcu 1921 jako placówkę o charakterze plebiscytowo-etnograficznym, którą prowadzili miejscy nauczyciele: Leonard Fromm i Hugo Hermann Gross. Za datę powstania obecnej instytucji przyjmuje się 29 marca 1945, dzień przybycia Hieronima Skurpskiego do Olsztyna; początkowo funkcjonowało jako "Muzeum Mazurskie", od 1975 nosi nazwę Muzeum Warmii i Mazur.
Co znajduje się w zbiorach?
Zbiory obejmują zabytki archeologiczne i historyczne, przedmioty związane z rzemiosłem artystycznym, numizmatyką, malarstwem i grafiką oraz piśmiennictwo. W kolekcjach wyróżniają się m.in. zbiory rzeźby gotyckiej, malarstwa religijnego Warmii oraz portretu holenderskiego.
Ekspozycje prezentowane są we wnętrzach dawnego administratora dóbr kapituły warmińskiej, gdzie w latach 1516–1521 mieszkał Mikołaj Kopernik. Na ścianie krużganka znajduje się wykonana przez astronoma w 1517 roku tablica doświadczalna. W bibliotece muzeum przechowywany jest jedyny w Polsce inkunabuł medyczny pochodzący z biblioteki Kopernika. W zasobach znajdują się też starodruki, m.in. XVIII-wieczny atlas Johanna Baptisty Homanna oraz praca Christopha Hartknocha z 1684 roku.
Jakie obiekty i oddziały należą do muzeum?
Muzeum Warmii i Mazur zarządza kilkoma historycznymi obiektami i instytucjami na obszarze regionu. W skład majątku wchodzą zamki, pałace, części ratuszy oraz magazyny muzealne.
Do najważniejszych obiektów należą Zamek Kapituły Warmińskiej w Olsztynie oraz Zamek Biskupów Warmińskich w Lidzbarku Warmińskim. Instytucja dysponuje także Pałacem Dohnów w Morągu, częścią ratusza w Szczytnie, budynkiem dawnego kościoła ewangelickiego w Barczewie, willą Nagórki z wozownią i częścią parku przy ul. Metalowej w Olsztynie, Domem "Gazety Olsztyńskiej" oraz Centralnym Magazynem Muzealiów w Olsztynie.
Muzeum prowadzi także oddziały terenowe: Muzeum "Dom Gazety Olsztyńskiej" i Muzeum Przyrody w Olsztynie, Zamek Biskupi w Lidzbarku Warmińskim, Galerię "Zamek" w Reszlu, Muzeum Prus Górnych w Morągu, Muzeum Mazurskie w Szczytnie oraz Muzeum w Mrągowie.
Kierownictwo muzeum
Dyrektorzy muzeum od momentu przyjęcia daty założenia w 1945 roku to:
- Hieronim Skurpski (1945–1964)
- Józef Fajkowski (1964–1965)
- Bogusław Kopydłowski (1965–1970)
- Władysław Ogrodziński (1970–1983)
- Jerzy Sikorski (1983–1987)
- Janusz Cygański (1987–2013)
- Elżbieta Jelińska (2013–2017)
- Piotr Żuchowski (od 2017)
Wydarzenia cykliczne
W zamku organizowane są cykliczne imprezy związane z działalnością muzeum, do których należą m.in. wydarzenie o nazwie Cavata oraz wykłady zamkowe.


Informacje praktyczne
- Adres: Zamkowa 2, 10-074 Olsztyn — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: wt–nd 10:00–17:00
- Strona internetowa: muzeum.olsztyn.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,4 (4 527 opinii)