Orteza to jedno z kluczowych narzędzi w procesie rehabilitacji po urazach stawów i kości. Choć specjaliści przekazują szczegółowe zalecenia, w praktyce u pacjentów pojawia się szereg pytań. Jak długo należy stosować stabilizator? Czy można w nim spać? Jak dbać o skórę, by uniknąć podrażnień? Odpowiadamy na kwestie, które budzą największe wątpliwości.
1. Jak długo trzeba nosić ortezę po urazie?
Czas stosowania ortezy jest kwestią indywidualną i zależy od rodzaju oraz ciężkości urazu, a także postępów w gojeniu tkanek. Orientacyjne ramy czasowe wyglądają następująco:
- Lekkie skręcenia stawu skokowego: zazwyczaj od 2 do 4 tygodni.
- Poważne uszkodzenia więzadeł: stabilizacja może być wymagana przez 6–8 tygodni.
- Operacje rekonstrukcyjne (np. ACL w kolanie): stosowanie ortezy może trwać kilka miesięcy, przy czym stopniowo zmienia się zakres dozwolonego ruchu.
Zbyt wczesne odstawienie stabilizatora zwiększa ryzyko odnowienia kontuzji, natomiast nadmiernie długie noszenie może prowadzić do zaniku mięśni i ograniczenia naturalnej ruchomości stawu.
2. Czy ortezę nosi się przez całą dobę?
To zależy od fazy rehabilitacji. Bezpośrednio po urazie lub zabiegu orteza często musi być noszona bez przerwy – również podczas snu – aby zapewnić maksymalną ochronę i zapobiec niekontrolowanym ruchom.
W miarę postępów w leczeniu specjalista może pozwolić na zdejmowanie stabilizatora podczas spoczynku. Jeśli szukasz precyzyjnych informacji na ten temat, sprawdź nasz dedykowany artykuł: Czy ortezę można zdejmować na noc?. Znajdziesz tam wskazówki dopasowane do różnych typów kontuzji.
3. Jak ciasno powinna być zapięta orteza?
Prawidłowe dopasowanie to wyzwanie polegające na znalezieniu balansu między stabilizacją a komfortem krążenia.
- Zbyt luźna orteza: nie spełnia swojej funkcji, przesuwa się i nie chroni stawu.
- Zbyt ciasna orteza: utrudnia przepływ krwi, co może skutkować obrzękami i uszkodzeniami skóry.
Złota zasada: Stabilizator powinien przylegać tak, aby nie zmieniał pozycji podczas ruchu, ale jednocześnie pozwalał na swobodne wsunięcie jednego palca pod materiał. Nie należy odczuwać mrowienia, drętwienia ani pulsującego bólu – są to sygnały alarmowe świadczące o zbyt dużym ucisku.
4. Czy można chodzić w ortezie i jak robić to prawidłowo?
Większość ortez jest zaprojektowana tak, aby umożliwić bezpieczne poruszanie się. Warto jednak pamiętać o kilku zasadach:
- Naturalny wzorzec chodu: o ile lekarz nie zaleci inaczej, staraj się nie obciążać nadmiernie kręgosłupa poprzez utykanie.
- Pomoce ortopedyczne: stosuj kule łokciowe, jeśli zostały zalecone, i ściśle przestrzegaj zaleconego stopnia obciążania kończyny.
- Uważność: zachowaj szczególną ostrożność na śliskich powierzchniach i schodach. Orteza chroni staw, ale upadek w trakcie leczenia może znacząco cofnąć postępy rehabilitacji.
5. Jak dbać o higienę podczas noszenia ortezy?
Ciągłe noszenie stabilizatora sprzyja potliwości, co może prowadzić do podrażnień skóry. Aby temu zapobiec:
- Dbaj o czystość skóry: myj i dokładnie osuszaj okolicę pod ortezą podczas przerw higienicznych (jeśli są dozwolone).
- Pierz elementy miękkie: jeśli Twoja orteza posiada wymienne wkładki, czyść je regularnie zgodnie z zaleceniami producenta.
- Stosuj warstwy ochronne: cienki, oddychający rękaw ochronny lub bawełniana bielizna pod ortezą świetnie absorbują wilgoć i zmniejszają tarcie.
6. Co robić, gdy orteza powoduje ból lub otarcia?
Utrzymujący się ból lub zaczerwienienia nie powinny być ignorowane. Najczęstszymi przyczynami problemów są:
- Niewłaściwy rozmiar lub model: zakup ortezy bez konsultacji ze specjalistą często skutkuje brakiem dopasowania do anatomii pacjenta.
- Błędy w zakładaniu: przekrzywione paski lub zagięcia materiału mogą powodować miejscowy ucisk.
- Konieczność korekty: fizjoterapeuta może pomóc w odpowiednim wyregulowaniu stabilizatora lub zaproponować specjalne żele i plastry ochronne.
7. Czy można ćwiczyć i uprawiać sport w ortezie?
W początkowej fazie aktywność ogranicza się wyłącznie do ćwiczeń zaleconych przez fizjoterapeutę. W późniejszym etapie orteza często towarzyszy powrotowi do sportu.
Na rynku dostępne są ortezy sportowe, które są lżejsze i bardziej elastyczne. Pozwalają one na większą swobodę przy zachowaniu ochrony przed ponownym skręceniem lub zerwaniem więzadeł. Decyzja o powrocie do intensywnych treningów w ortezie musi być jednak poprzedzona profesjonalną oceną stanu stawu.
Podsumowanie
Orteza to skuteczne narzędzie, które prawidłowo stosowane znacząco przyspiesza proces rekonwalescencji. Kluczem do sukcesu jest przestrzeganie zaleceń specjalisty, dbałość o higienę oraz cierpliwość. Warto konsultować wszelkie wątpliwości z lekarzem lub fizjoterapeutą – im lepiej zrozumiesz zasady stosowania stabilizatora, tym szybciej i bezpieczniej wrócisz do pełnej aktywności.
Artykuł sponsorowany
