Witamy Państwa na stronie Parku Krajobrazowego Wzgórz Dylewskich wchodzącego w skład Zespołu Parków Krajobrazowych Pojezierza Ilawskiego i Wzgórz Dylewskich z siedzibą w Jerzwałdzie.
 

 

powrót

Geomorfologia

       Podstawowymi formami morfologicznymi w granicach Parku są pagórki i wzgórza morenowe. Góra Dylewska jest właśnie wzgórzem morenowym. Mniejsze wzgórza i pagórki posiadają najczęściej kształt kopuł. Większe wzgórza mają na ogół płaskie lub faliste powierzchnie oraz strome, rozczłonowane i pocięte parowami zbocza. Kształt poszczególnych wzgórz jest najczęściej wydłużony. W północnej części Parku dłuższe osie wzgórz mają kierunek zbliżony do równoleżnikowego. W pozostałej części wzgórza wydłużone są południkowo. Charakterystycznymi formami w obrębie Parku Krajobrazowego są doliny i rynny wód roztopowych. Biorą one początek w samym centrum Wzgórz Dylewskich i kierują się we wszystkich kierunkach na zewnątrz, najczęściej jednak w kierunku południowym. Odrębnymi formami są najniżej położone zagłębienia wytopiskowe i rynny. Większość tych form jest zabagniona i bezodpływowa. Przykładem formy wytopiskowej jest jezioro Francuskie.
 
      Geneza Wzgórz Dylewskich nie została w pełni wyjaśniona. Wg Kondrackiego i Galona powstały one na styku dwóch płatów lodowca w fazie poznańskiej zlodowacenia wiślanego. Powstanie działu lodowego było uwarunkowane elewacją podłoża trzeciorzędowego do wysokości ok. 100 m nad dzisiejszy poziom morza. Marks w oparciu o przeprowadzone badania wyraża pogląd, że Wzgórza Dylewskie stanowią zespół moren czołowych na tle wyniesienia w obrębie wysoczyzny polodowcowej falistej. Genezę Wzgórz Dylewskich wiąże on z procesami tektonicznymi lub neotektonicznymi. Churski uważa, że Wzgórza Dylewskie powstały w wyniku procesów deglacjacji lodowca w strefie martwego lodu. Konfiguracja terenu powstała na skutek wytapiania się brył martwego lodu, dzięki czemu utworzyły się zagłębienia. Kształt i wielkość poszczególnych form Wzgórz Dylewskich jest efektem zarówno akumulacji, jak i wytapiania się ogromnych brył lodu. Woda z wytapiających się brył lodu tkwiących we Wzgórzach Dylewskich dała początek dolinom wód roztopowych. We wnętrzu Wzgórz są one głęboko wcięte. Wychodząc na zewnątrz łączą się w szersze formy i dają początek równinom wód roztopowych.
Mazurski Park Krajobrazowy
Mazurski
Park Krajobrazowy
Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego
Park Krajobrazowy
Pojezierza Iławskiego
Park Krajobrazowy Wzgórz Dylewskich
Park Krajobrazowy
Wzgórz Dylewskich
Park Krajobrazowy Puszczy Rominckiej
Park Krajobrazowy
Puszczy Rominckiej
Park Krajobrazowy Wysoczyzny Elbląskiej
Park Krajobrazowy
Wysoczyzny Elbląskiej
Welski Park Krajobrazowy
Welski
Park Krajobrazowy
Brodnicki Park Krajobrazowy
Brodnicki
Park Krajobrazowy
Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy
Górznieńsko-Lidzbarski
Park Krajobrazowy
| do góry wersja dla słabowidzących wersja graficzna wydrukuj stronę