Zima w lapidarium na Wzgórzach Dylewskich. fot. Alicja Szarzyńska Zima w lapidarium na Wzgórzach Dylewskich. fot. Alicja Szarzyńska
Zima w lapidarium na Wzgórzach Dylewskich. fot. Alicja Szarzyńska Zima w lapidarium na Wzgórzach Dylewskich. fot. Alicja Szarzyńska
Lapidarium na Wzgórzach Dylewskich fot. Maciej Rodziewicz Lapidarium na Wzgórzach Dylewskich fot. Maciej Rodziewicz

Witamy Państwa na stronie Parku Krajobrazowego Wzgórz Dylewskich wchodzącego w skład Zespołu Parków Krajobrazowych Pojezierza Ilawskiego i Wzgórz Dylewskich z siedzibą w Jerzwałdzie.
 

 

powrót

Brunatny porfir bałtycki

Brunatny porfir bałtycki


 

Skąd pochodzi?


Wychodnie brunatnego porfiru bałtyckiego znajdują się około 130 km na południe od Wysp Alandzkich, mniej więcej na wysokości Sztokholmu. Brunatny porfir bałtycki występuje znacznie rzadziej niż jego czerwony „kuzyn”. Skała powstała około 1,6 miliarda lat temuTransport lodowy narzutniaków brunatnego porfiru bałtyckiego na Wzgórza Dylewskie wyniósł około 700 km. W okazach tej skały można znaleźć niewielkie ksenolity (porwaki skał otoczenia porwane przez magmę) – najczęściej bazaltów. 

 

Jaką ma petrografię?


Porfir kwarcowy o bardzo licznych, ale głównie drobnych (do 5 mm), fenokryształach. Na świeżej powierzchni przełam ciasta skalnego ma barwę od szarobrązowej przez czekoladowobrązową po czerwonobrązową. Ziarna na przełamie łatwo odpryskują. Ciasto skalne jest afanitowe. Bardzo licznie występują różowawe, czerwonawe lub czerwonobrązowe skalenie potasowe oraz mniejsze, prawie całkiem białe plagioklazy. Towarzyszą im nie mniej liczne, ale jeszcze drobniejsze (do 2 mm) ziarna czarnych minerałów, głównie augitu. Minerał ten wietrzeje najszybciej, pozostawiając po sobie na powierzchni narzutniaka puste jamki i zagłębienia. Szare kryształy kwarcu osiągają rozmiary do 2 mm. Skałę można pomylić z czerwonym porfirem Särna z Dalarny, który ma jaśniejsze (białoszare) kryształy kwarcu. Pozostałe eratyki z Dalarny nie mają widocznych gołym okiem kryształów kwarcu.


Brunatny porfir bałtycki jest eratykiem przewodnim.

 

Rozmiary eratyków w lapidarium: wys. - 0,75 m, obw. - 2,35 m, wys. - 0,15 m, obw. - 0,95 m.


fot. Alicja Szarzyńska

mapy: Dariusz Gałązka

opracowanie merytoryczne: Dariusz Gałązka, Alicja Szarzyńska



Mazurski Park Krajobrazowy
Mazurski
Park Krajobrazowy
Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego
Park Krajobrazowy
Pojezierza Iławskiego
Park Krajobrazowy Wzgórz Dylewskich
Park Krajobrazowy
Wzgórz Dylewskich
Park Krajobrazowy Puszczy Rominckiej
Park Krajobrazowy
Puszczy Rominckiej
Park Krajobrazowy Wysoczyzny Elbląskiej
Park Krajobrazowy
Wysoczyzny Elbląskiej
Welski Park Krajobrazowy
Welski
Park Krajobrazowy
Brodnicki Park Krajobrazowy
Brodnicki
Park Krajobrazowy
Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy
Górznieńsko-Lidzbarski
Park Krajobrazowy
| do góry wersja dla słabowidzących wersja graficzna wydrukuj stronę