Zima w lapidarium na Wzgórzach Dylewskich. fot. Alicja Szarzyńska Zima w lapidarium na Wzgórzach Dylewskich. fot. Alicja Szarzyńska
Zima w lapidarium na Wzgórzach Dylewskich. fot. Alicja Szarzyńska Zima w lapidarium na Wzgórzach Dylewskich. fot. Alicja Szarzyńska
Lapidarium na Wzgórzach Dylewskich fot. Maciej Rodziewicz Lapidarium na Wzgórzach Dylewskich fot. Maciej Rodziewicz

Witamy Państwa na stronie Parku Krajobrazowego Wzgórz Dylewskich wchodzącego w skład Zespołu Parków Krajobrazowych Pojezierza Ilawskiego i Wzgórz Dylewskich z siedzibą w Jerzwałdzie.
 

 

powrót

Granit rapakiwi

Granit rapakiwi

 

 

Skąd pochodzi?


Wychodnie granitów rapakiwi znajdują się na Wyspach Alandzkich głównie w północnej części największej wyspy Fasta Åland.

 

Rapakiwi w języku fińskim oznacza „zgniłą” lub „kruchą skałę”. Rzeczywiście są to skały bardzo podatne na procesy wietrzenia i bardzo szybko ich powierzchnia ulega dezintegracji. Ze względu na unikalną strukturę granit rapakiwi z wysp alandzkich jest jedną z najbardziej charakterystycznych (i najłatwiejszych do makroskopowego rozpoznania) skał przewodnich spotykanych w głazach narzutowych na terenie Polski.


Wiek skały to około 1,6 miliarda lat. Transport lodowy narzutniaków granitów rapakiwi na Wzgórza Dylewskie wyniósł około 800 km.

 


Jaką ma petrografię?

 

Czerwono-brunatny granit z wyraźnie widocznymi dużymi skaleniami alkalicznymi (do 20 mm) o owalnym na ogół kształcie. Są one tej samej barwy, co podstawowa masa skały lub nieco jaśniejsze. Wokół nich znajduje się obwódka plagioklazowa (węższa przy mniejszych owoidach skaleni, szersza przy większych) barwy szarozielonej (na zwietrzałej powierzchni zmienia barwę na prawie białą). W skale występują jeszcze: zielonoczarna lub czarna hornblenda oraz biotyt, rozrzucony w plamkach i blaszkach do 1 mm średnicy. Kryształy kwarcu są nieliczne, silnie zaokrąglone, dymnoszare, a ich wielkość waha się od 1 do 10 mm. Na powierzchni głazu są widoczne piękne półokrągłe rysy – „zadziory łukowe, wskazujące na kierunek ruchu lądolodu, opływającego kiedyś skałę przed jej oderwaniem od podłoża.


Granit rapakiwi jest eratykiem przewodnim.

 

Rozmiary okazu w lapidarium: wys. - 1,35 m, obw. - 4,40 m.


fot. Alicja Szarzyńska

mapy: Dariusz Gałązka

opracowanie merytoryczne: Dariusz Gałązka, Alicja Szarzyńska



Mazurski Park Krajobrazowy
Mazurski
Park Krajobrazowy
Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego
Park Krajobrazowy
Pojezierza Iławskiego
Park Krajobrazowy Wzgórz Dylewskich
Park Krajobrazowy
Wzgórz Dylewskich
Park Krajobrazowy Puszczy Rominckiej
Park Krajobrazowy
Puszczy Rominckiej
Park Krajobrazowy Wysoczyzny Elbląskiej
Park Krajobrazowy
Wysoczyzny Elbląskiej
Welski Park Krajobrazowy
Welski
Park Krajobrazowy
Brodnicki Park Krajobrazowy
Brodnicki
Park Krajobrazowy
Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy
Górznieńsko-Lidzbarski
Park Krajobrazowy
| do góry wersja dla słabowidzących wersja graficzna wydrukuj stronę