Zima w lapidarium na Wzgórzach Dylewskich. fot. Alicja Szarzyńska Zima w lapidarium na Wzgórzach Dylewskich. fot. Alicja Szarzyńska
Zima w lapidarium na Wzgórzach Dylewskich. fot. Alicja Szarzyńska Zima w lapidarium na Wzgórzach Dylewskich. fot. Alicja Szarzyńska
Lapidarium na Wzgórzach Dylewskich fot. Maciej Rodziewicz Lapidarium na Wzgórzach Dylewskich fot. Maciej Rodziewicz

Witamy Państwa na stronie Parku Krajobrazowego Wzgórz Dylewskich wchodzącego w skład Zespołu Parków Krajobrazowych Pojezierza Ilawskiego i Wzgórz Dylewskich z siedzibą w Jerzwałdzie.
 
 

powrót

Wapienie paleozoiczne

Wapienie paleozoiczne

 

 

Skąd pochodzą?

 

Najczęściej spotykanymi narzutniakami osadowych skał węglanowych na Wzgórzach Dylewskich są wapienie paleozoiczne pochodzące głównie z ordowiku i syluru oraz znacznie rzadziej z dewonu. Ich główne wychodnie znajdują się w środkowej części Niecki Morza Bałtyckiego od 16 południka do wybrzeży Estonii, a także w samej Estonii. Mniejsze wystąpienia stwierdzono jeszcze w Zatoce Botnickiej oraz w południowej Skanii. 

 

Wapienie i nieco rzadsze dolomity są zbudowane głównie z węglanu wapnia i magnezu. Głównymi minerałami są w nich kalcyt, aragonit i dolomit. Minerały te powstają głównie w drodze biochemicznej (wytrącanie z wody morskiej przy znacznym udziale organizmów żywych) oraz w drodze przemian diagenetycznych (procesów tworzenia się skały zwięzłej z luźnego osadu). W ordowiku i sylurze postępował szybki rozwój fauny morskiej, stąd też w narzutniakach można znaleźć liczne okazy skamieniałej fauny, m.in. trylobitów, gąbki, koralowców, łodzików i liliowców.

 

Wapienie charakteryzuje określona reakcja z rozcieńczonym kwasem solnym (5%), który jest podstawowym narzędziem do rozpoznawania skał w praktyce terenowej. Po zakropleniu kwasu na próbkę skały wapiennej następuje wzburzenie roztworu, wynikające z wydzielania dużej ilości dwutlenku węgla. Wapienie pozbawione domieszek mają biały kolor, ale bardzo często związki żelaza i inne substancje nadają im bardzo zróżnicowane zabarwienie.

 

W lapidarium znajdują się okazy wapienia z bardzo licznymi skamieniałymi gąbkami (m.in. Actinostroma) i koralowcami oraz wapienia dolomitycznego plamiście zabarwionego tlenkami żelaza na kolor czerwony.


Większość wapieni paleozoicznych powstała od około 485 do 420 milionów lat temu.


Wapienie paleozoiczne nie są eratykami przewodnimi.

 

Rozmiary wapienia ze skamieniałościami (okaz ten pękł na dwie części): wys. - 0,35 m, obw. - 3,30 m, - 3,50 m.

Rozmiary wapienia dolomitycznego: wys. - 1,45 m, obw. - 2,50 m.


fot. Alicja Szarzyńska

mapy: Dariusz Gałązka

opracowanie merytoryczne: Dariusz Gałązka, Alicja Szarzyńska



Mazurski Park Krajobrazowy
Mazurski
Park Krajobrazowy
Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego
Park Krajobrazowy
Pojezierza Iławskiego
Park Krajobrazowy Wzgórz Dylewskich
Park Krajobrazowy
Wzgórz Dylewskich
Park Krajobrazowy Puszczy Rominckiej
Park Krajobrazowy
Puszczy Rominckiej
Park Krajobrazowy Wysoczyzny Elbląskiej
Park Krajobrazowy
Wysoczyzny Elbląskiej
Welski Park Krajobrazowy
Welski
Park Krajobrazowy
Brodnicki Park Krajobrazowy
Brodnicki
Park Krajobrazowy
Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy
Górznieńsko-Lidzbarski
Park Krajobrazowy
| do góry wersja dla słabowidzących wersja graficzna wydrukuj stronę