Zima w lapidarium na Wzgórzach Dylewskich. fot. Alicja Szarzyńska Zima w lapidarium na Wzgórzach Dylewskich. fot. Alicja Szarzyńska
Zima w lapidarium na Wzgórzach Dylewskich. fot. Alicja Szarzyńska Zima w lapidarium na Wzgórzach Dylewskich. fot. Alicja Szarzyńska
Lapidarium na Wzgórzach Dylewskich fot. Maciej Rodziewicz Lapidarium na Wzgórzach Dylewskich fot. Maciej Rodziewicz

Witamy Państwa na stronie Parku Krajobrazowego Wzgórz Dylewskich wchodzącego w skład Zespołu Parków Krajobrazowych Pojezierza Ilawskiego i Wzgórz Dylewskich z siedzibą w Jerzwałdzie.
 

 

powrót

Diabaz Åsby i Diabaz Öje

Diabaz Åsby i diabaz Öje

 


Skąd pochodzą?

Diabaz Åsby i diabaz Öje to dwa najbardziej popularne typy (głównie) szwedzkich diabazów. Główne wychodnie diabazów Åsby znajdują się na północ od jeziora Siljan w Dalarna oraz w okolicy Nordingra w Angermanland. Również z Dalarna pochodzą diabazy Öje. Diabazy typu Åsby są najczęściej spotykanymi na terenie Polski eratykami magmowych skał wulkanicznych o składzie bazaltu. Są to fragmenty jednych z najmłodszych skał magmowych (0,9 do 1,25 miliarda lat). Diabazy Öje są znacznie starsze – ich wiek to około 1,7 miliarda lat. Narzutniaki diabazów przewędrowały w lądolodach ponad 900 km.


Jaką ma petrografię?


Diabaz Åsby wyróżnia się bardzo charakterystyczną teksturą ofitową (diabazową) z wydłużonymi kryształami białych lub jasnoszarych, automorficznych plagioklazów (minerały skałotwórcze z grupy skaleni) i czarną lub ciemnoszarą przestrzenią dookoła nich wypełnioną przez obcokształtne kryształy piroksenu (głównie ciemne minerały skałotwórcze z grupy krzemianów). Całość tworzy ciekawe wzory, przypominające trójkąty lub pęczki białych igiełek.

Na Wzgórzach Dylewskich (w żwirowniach i licznych w tym regionie "kamienicach") często możemy spotkać w formie otoczaków diabazy – Åsby, Öje i Kinne. Na wielu okazach diabazów można zaobserwować wietrzenie - na zdjęciu przykład wietrzenia diabazu Åsby.


Ze względu na liczne, oddalone od siebie wychodnie w północnej części Szwecji, a nawet w Finlandii, diabaz Åsby nie jest eratykiem przewodnim. Cennym eratykiem przewodnim jest diabaz Öje.


Rozmiary diabazów Åsby w lapidarium: wys. - 0,25 m, obw. - 2,60 m, wys. - 0,27 m, obw. - 1,44 m.

Rozmiary diabazu Öje w lapidarium: wys. - 0,55 m, obw. - 1,50 m.


fot. Alicja Szarzyńska

mapy: Dariusz Gałązka

opracowanie merytoryczne: Dariusz Gałązka, Alicja Szarzyńska

 

 

Mazurski Park Krajobrazowy
Mazurski
Park Krajobrazowy
Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego
Park Krajobrazowy
Pojezierza Iławskiego
Park Krajobrazowy Wzgórz Dylewskich
Park Krajobrazowy
Wzgórz Dylewskich
Park Krajobrazowy Puszczy Rominckiej
Park Krajobrazowy
Puszczy Rominckiej
Park Krajobrazowy Wysoczyzny Elbląskiej
Park Krajobrazowy
Wysoczyzny Elbląskiej
Welski Park Krajobrazowy
Welski
Park Krajobrazowy
Brodnicki Park Krajobrazowy
Brodnicki
Park Krajobrazowy
Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy
Górznieńsko-Lidzbarski
Park Krajobrazowy
| do góry wersja dla słabowidzących wersja graficzna wydrukuj stronę