Fot. Zygmunt Gawron Fot. Zygmunt Gawron
Fot. Zygmunt Gawron Fot. Zygmunt Gawron
Fot. Zygmunt Gawron Fot. Zygmunt Gawron

Witamy Państwa

na oficjalnej stronie PKWE 

  

         
   
 

powrót

Święty Kamień

Trasa biegnie wzdłuż północnej granicy Parku Krajobrazowego Wysoczyzny Elbląskiej. Prowadzi drogami leśnymi i gruntowymi. Szlak ma długość 19,1 km. Różnica między najwyższym i najniższym punktem wynosi 115 m. Czas przejazdu rowerem, ze średnim tempem, bez odpoczynku szacuje się na około dwie godziny. Najbardziej odpowiednimi do pokonania tej trasy są rowery górskie lub turystyczne. Szlak rozpoczyna się w Tolkmicku - wybór sposobu dotarcia do punktu startu pozostawiamy turystom.

0,0 km – Tolkmicko: na temat przeszłości Tolkmicka krąży wiele legend. Według jednej z nich nazwa miasteczka pochodzi od imienia córki kunigasa Tolka Mity, która panowała na ówcześnie znajdującym się tu grodzie (jego wały i fosy zachowały się do dzisiaj w odległości około 2 km na południowy wschód od rynku). Przeprowadzone w przeszłowykopaliska dowodzą, że ludzie osiedlili się tutaj we wczesnej epoce żelaza (około 650 - 400 lat p.n.e.). Pod koniec XIII wieku, prawdopodobnie w 1299 roku, osada otrzymała prawo lokacji miasta. Dokument nadający Tolkmicku prawa miejskie nie zachował się. Przywilej ten został odnowiony dwukrotnie: 21 marca 1351 roku i ponownie w 1444 roku. W późniejszych latach prawa miejskie Tolkmicka były kilkakrotnie potwierdzane przez królów polskich.
Po bitwie pod Grunwaldem (1410 rok) król Władysław Jagiełło przekazał Tolkmicko w posiadanie Bartłomiejowi Boreszowi - dziekanowi kapituły warmińskiej, wybitnemu lekarzowi wielkich mistrzów. Później Tolkmicko należało wraz z sąsiednimi wsiami do przywódcy Związku Pruskiego - Jana Bażyńskiego. W XIV wieku w obrębie murów miejskich stanął zamek, później szpital z kaplicą, kościół i ratusz. W czasie trwania wojny trzynastoletniej zamek został zburzony, a miasto ograbione i spalone przez Krzyżaków. W 1626 roku w Tolkmicku przebywał król szwedzki Gustaw Adolf. W 1720 roku na rynku został wzniesiony browar, który prawie sto lat później uległ likwidacji. W XVII i XVIII wieku w Tolkmicku nastąpił rozkwit rzemiosła, powstało wiele zakładów rzemieślniczych: szewskich, rzeźnickich, piekarskich, piwowarskich, słodowniczych, krawieckich, kowalskich, bednarskich, stolarskich i garncarskich.
Nieszczęściem dla miasta była szalejąca na Pomorzu w latach 1709 – 1710 zaraza, której skutkiem było zmniejszenie niemal o połowę liczby mieszkańców miasteczka. Najtragiczniejszym w dziejach Tolkmicka był wiek XIX: grabieże i następujące po sobie przemarsze wojsk napoleońskich i pruskich oraz zarazy dziesiątkowały ludność, miasto nawiedzały powodzie.
Pod koniec XIX wieku doprowadzono z Elbląga utwardzoną drogę, którą przedłużono aż do Pogrodzia. W tym też czasie uruchomiono linię kolejową (kolej nadzalewowa) Elbląg – Tolkmicko – Braniewo. Z zachowanych do dzisiaj zabytków wymienić należy XIV wieczny kościół parafialny, przebudowany na początku XX wieku oraz pozostałość murów obronnych - basztę. Zabytkowym elementem wyposażenia kościoła są: granitowa kropielnica i rokokowy krzyż z 1750 roku. Przed frontem wieży zachowały się dwie rzeźby z piaskowca przedstawiające Najświętszą Pannę Maryję i św. Nepomucena (1740-1745).
Z Tolkmicka udajemy się szlakiem niebieskim - rowerowym na północny wschód, przejeżdżając obok Góry Samolot wjeżdżamy do lasu. Po minięciu leśniczówki Nowy Wiek skręcamy w lewo i dojeżdżamy do brzegu Zalewu Wiślanego.

5,1 km – „Święty Kamień”: głaz narzutowy - pomnik przyrody nieożywionej, spoczywający w wodach Zalewu Wiślanego, w niewielkiej odległości od brzegu. Jego obwód wynosi około 14 m. Najprawdopodobniej nazwa kamienia wywodzi się z czasów, kiedy – według legendy – pogańscy kapłani składali na nim (jak na ołtarzu) ofiary w intencji wypływających na połowy rybaków.
Wracamy na drogę i dalej szlakiem niebieskim udajemy się do miejscowości Chojnowo.

11,6 km – Chojnowo: osadnictwo na terenie Chojnowa sięga epoki żelaza, o czym świadczy odkryty w 1891 roku cmentarz kultury wschodnio - pomorskiej, z grobami skrzynkowymi. Wyraźny ślad po późniejszych mieszkańcach stanowi domniemane grodzisko staropruskie plemienia Warmów. Najstarsza informacja historyczna o Chojnowie pochodzi z roku 1308, nastąpiła wtedy lokacja wsi na prawie chełmińskim. W XVIII wieku znajdował się w Chojnowie folwark starościński, który po 1772 roku otrzymał na własność w ramach odszkodowania podstarości tolkmicki Samuel Schulz.
Od miejscowości Chojnowo przez Nowinkę do Tolkmicka prowadzi „szlak kapliczek i krzyży”. Łącznie jest ich jedenaście. W Nowince, na południowym krańcu wsi, roztacza się widok na dolinę Stradanki. Wycieczkę naszą kończymy w Tolkmicku po przejechaniu 19 km.

Mazurski Park Krajobrazowy
Mazurski
Park Krajobrazowy
Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego
Park Krajobrazowy
Pojezierza Iławskiego
Park Krajobrazowy Wzgórz dylewskich
Park Krajobrazowy
Wzgórz dylewskich
Park Krajobrazowy Puszczy Rominckiej
Park Krajobrazowy
Puszczy Rominckiej
Park Krajobrazowy Wysoczyzny Elbląskiej
Park Krajobrazowy
Wysoczyzny Elbląskiej
Welski Park Krajobrazowy
Welski
Park Krajobrazowy
Brodnicki Park Krajobrazowy
Brodnicki
Park Krajobrazowy
Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy
Górznieńsko-Lidzbarski
Park Krajobrazowy
| do góry wersja dla słabowidzących wersja graficzna wydrukuj stronę