Zalew Wiślany w okolicach Kamionka Wielkiego. Fot. Zygmunt Gawron Zalew Wiślany w okolicach Kamionka Wielkiego. Fot. Zygmunt Gawron
Bociany w gnieździe. Fot. Zbigniew Zagrodzki Bociany w gnieździe. Fot. Zbigniew Zagrodzki
Okolice Próchnika. Fot. Zygmunt Gawron Okolice Próchnika. Fot. Zygmunt Gawron
Okolice Próchnika. Fot. Zygmunt Gawron Okolice Próchnika. Fot. Zygmunt Gawron
Młoda popielica. Fot. Zbigniew Zagrodzki Młoda popielica. Fot. Zbigniew Zagrodzki

Poznaj lepiej nasz region:

   

Zapraszamy na "parkowy" Facebook:

  

 

powrót

Poznajemy rośliny - babka lancetowata

Babka lancetowata (zwana dawniej babką zaostrzoną lub „języczkami polnymi”) to roślina, której właściwości lecznicze znane są od dawna. Babka ma długie (osiągające nawet do 30 cm) liście lancetowatego kształtu (stąd nazwa), z wyraźnymi nerwami. Liście są zebrane w różyczkę, z której wyrastają łodygi kwiatowe z kłosowatym (walcowatym) kwiatostanem na szczycie. Kwiaty są niepozorne, o zielonobrunatnawych płatkach z białożółtawymi pręcikami, dłuższymi od koron kwiatów. Babka lancetowata występuje pospolicie w całym kraju na łąkach, pastwiskach, przydrożach.

Babka lancetowata. Fot. Hanna Kruk

Wopisie zawartym w „Dykcyonarzu Roślinnym” Kluka z XVIII wieku można znaleźć informację, że babka lancetowata jest użyteczna dla bydła; wierzono, że zwiększa ilość mleka u krów. Ma także właściwości lecznicze, z tym że niektórzy uważają, iż jest tak samo skuteczna, jak babka zwyczajna, a inni - że bardziej. Ten ostatni pogląd potwierdzają współczesne badania: babka lancetowata zawiera więcej czynnych substancji od babki zwyczajnej. W niektórych krajach babka lancetowata jest cenionym dodatkiem do karmy zwierząt roślinożernych.

Babka lancetowata. Fot. Zygmunt Gawron

Obie babki, lancetowata i zwyczajna, zawierają garbniki, witaminy K i C, sole mineralne, śluz oraz inne cenne składniki. Były i nadal są stosowane jako środek wykrztuśny przy kaszlu, lek przeciwzapalny i moczopędny, a także oczyszczający krew. Sok z babki łagodzi ból i opuchlinę po ukąszeniach owadów i niewielkich oparzeniach. Czyste liście babki (całe, potłuczone lub rozdrobnione) przykłada się na otarcia skóry, rany i skaleczenia. Można też - do przyspieszenia gojenia ran - stosować sok z liści babki. Podobno babka pomaga nawet przy ranach ropnych. Odwar z liści babki lub świeży sok z nich można stosować przy schorzeniach górnych dróg oddechowych (zwłaszcza przy suchym kaszlu lub chrypce) oraz przy problemach z trawieniem (na przykład w chorobie wrzodowej, nieżycie żołądka, zespole jelita drażliwego czy biegunce). Według przesądów babka lancetowata miała stanowić lek dla kobiet (podczas gdy babka zwyczajna - dla mężczyzn).

Dawniej w celach leczniczych stosowano liście, nasiona i korzeń, obecnie stosuje się najczęściej liście i rzadziej nasiona. Liście babki należy zbierać w okresie kwitnienia (w okresie od maja do września). Liście suszy się w temperaturze od 35 do 40º C, najlepiej w cienistym miejscu. W niektórych krajach młode liście babki dodawano do sałatek wiosennych z mniszkiem lekarskim, młodymi pokrzywami czy ogórecznikiem lekarskim, w innych regionach - niegdyś wiosną gotowano jako zamiennik kapusty czy szpinaku. 

Babka wraz z innymi ziołami w niektórych regionach kraju jest święcona w kościołach w święto Matki Boskiej Zielnej, przypadające 15 sierpnia.

Tekst: Hanna Kruk

Mazurski Park Krajobrazowy
Mazurski
Park Krajobrazowy
Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego
Park Krajobrazowy
Pojezierza Iławskiego
Park Krajobrazowy Wzgórz dylewskich
Park Krajobrazowy
Wzgórz dylewskich
Park Krajobrazowy Puszczy Rominckiej
Park Krajobrazowy
Puszczy Rominckiej
Park Krajobrazowy Wysoczyzny Elbląskiej
Park Krajobrazowy
Wysoczyzny Elbląskiej
Welski Park Krajobrazowy
Welski
Park Krajobrazowy
Brodnicki Park Krajobrazowy
Brodnicki
Park Krajobrazowy
Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy
Górznieńsko-Lidzbarski
Park Krajobrazowy
| do góry wersja dla słabowidzących wersja graficzna wydrukuj stronę