Mosty w Stańczykach fot. Piotr Tałałaj Mosty w Stańczykach fot. Piotr Tałałaj
Cmentarz ewangelicki w Dubeninkach fot. Anna Naruszewicz Cmentarz ewangelicki w Dubeninkach fot. Anna Naruszewicz
Kościół w Żytkiejmach fot. Anna Naruszewicz Kościół w Żytkiejmach fot. Anna Naruszewicz

 Witamy na oficjalnej stronie 
Parku Krajobrazowego
Puszczy Rominckiej.

Znajdują się tu informacje 
o przyrodzie, atrakcjach turystycznych
i działalniach naszego Parku,
a także publikacje turystyczne
i edukacyjne do pobrania.

 

   

 

powrót

Historia

Obszar dzisiejszej Puszczy Rominckiej był przez wiele tysięcy lat terenem bezludnym, pokrytym czaszą lodowcową. Około 12 tysięcy lat temu potężny lądolód ustąpił, a jego miejsce zajęła pustynia arktyczna. W ciągu następnych dwóch tysiącleci pustkowie pokryła roślinność tundrowa i osiedliły się tu pierwsze zwierzęta. Za nimi przywędrowali ludzie. Była to ludność paleolityczna, zajmująca się głównie łowiectwem. Głównym obiektem polowań myśliwych z tego okresu był renifer. VII tysiąclecie p.n.e. to koniec lodowej epoki, miejsce tundry zajęła tajga, którą zamieszkiwały plemiona należące do kundajskiego kręgu kulturowego. W okresie neolitu ludność zamieszkująca te ziemie przeszła na osiadły tryb życia i zaczęła trudnić się uprawą roli.


Następnym etapem w dziejach ludów zamieszkujących te tereny był X wiek n.e. kiedy to tutejsze obszary zaczęły zasiedlać plemiona pogańskie Nadrowianie i Jaćwingowie. Ludy te stały się obiektem ataku zakonu krzyżackiego, który przystąpił do systematycznego podboju tych plemion. Wynikiem najazdów było wyludnienie tych ziem. Na nowo obszar stanowiły dzikie bezludne leśne ostępy, do których zapuszczali się jedynie sezonowi zbieracze runa leśnego i myśliwi, korzystający z wielkich bogactw puszczańskich. Po wielu latach, w czasie gdy puszcza stała się własnością krzyżacką na nowo rozpoczęto proces kolonizacji. Powstały kolejno takie wsie jak: Galwiecie, Jurkiszki, Kiepojcie, Rogajny i Żytkiejmy. Jednak pomyślny proces rozwoju osadnictwa w rejonie puszczy zahamowała najpierw wojna polsko-szwedzka a potem najazd Tatarów w latach 1657-1658. Tatarzy sprzymierzeni z Polską i Litwą zrabowali i spalili wiele tutejszych wsi.


Z punktu widzenia ochrony przyrody ważny jest rok 1623, kiedy to w celu zapewnienia spokoju zwierzynie, ustanowiono zakaz wycinki i wywozu drewna od 29 września do Wielkiej Nocy. W 1688 roku nadzór nad puszczą przejął „Wielki Nadleśniczy” mający do pomocy leśniczych i strażników.
 

Lata 1709-1711, to lata wielkiej epidemii dżumy, która spowodowała kolejne wyludnienie tych obszarów. Nie uprawiane pola znów zaczął porastać las. Władze pruskie na nowo podjęły akcje osiedleńcze, które doprowadziły do szybkiego rozwoju tych okolic. Jednak, harmonijny rozwój tych ziem, zakłóciła wojna siedmioletnia i okupacja rosyjska trwająca w latach 1757-1763. Kolejne lata również nie były łaskawe dla tutejszych osadników, przyniosły wojny napoleońskie a wraz z nimi głód i zniszczenie.
Pruska reforma administracyjna w 1818 roku zaliczyła Puszczę Romincką i jej okolice do powiatu gołdapskiego i rejencji gąbińskiej. Teren leśny ciągnący się między jeziorem Gołdap a Żytkiejmami znalazł się pod administracją nadleśnictw Nassawen i Warnen. W tym okresie nastąpiło ostateczne ukształtowanie zespołów dworsko-parkowych w Bludziach Małych, Kociołkach, Galwieciach, Rakówku i Rogajnach.
 

W 1869 roku wprowadzono nowe zmiany administracji leśnej Puszczy Rominckiej. Z nadleśnictwa Warnen wydzielono nadleśnictwo Gołdap, a z Nassawen - nadleśnictwo Żytkiejmy. Szybkie i znaczące zmiany w gospodarowaniu puszczą, stały się zasługą cesarza Wilhelma II, który był wielkim miłośnikiem polowań i szczególnie upodobał sobie te tereny. Miejsca, w których cesarz strzelił jelenie o imponującym porożu upamiętniano głazami z odpowiednimi napisami. Głazów takich na terenie Puszczy zachowało się czternaście, z czego po polskiej stronie osiem.
 

W okresie międzywojennym Puszcza Romincka nadal odgrywała ważną rolę, cieszyła się zainteresowaniem lubujących się w myślistwie dygnitarzy III Rzeszy. Szczególnie jako teren polowań upodobał sobie puszczę Hermann Göring. Administracyjnie Puszcza Romincka nadal podzielona była na dwa nadleśnictwa: Żytkiejmy i Rominty. 
Po zakończeniu II wojny światowej granica państwowa podzieliła puszczę na dwie części - polską i rosyjską. Polska część puszczy znalazła się początkowo pod zarządem dwóch nadleśnictw: Gołdap i Żytkiejmy, by w grudniu 1972 roku połączyć się w jedno - Nadleśnictwo Gołdap. 

W latach 70-tych i 80-tych najcenniejsze tereny w Puszczy objęto ochroną tworząc 5 rezerwatów przyrody . 14 stycznia 1998 roku utworzono Park Krajobrazowy Puszczy Rominckiej obejmujący oprócz zwartego kompleksu leśnego, także jezioro Gołdap i tereny przyległe położone na wschód i południe od puszczy. Teren Puszczy Rominckiej został także doceniony w skali europejskiej. Ustanowiono tu ostoję siedliskową Natura 2000.  

I tak, choć minęły wieki i nie raz koleje losu były nieżyczliwe tym stronom, puszcza przetrwała. Piękna, dzika, urzekająca.
 

Mazurski Park Krajobrazowy
Mazurski
Park Krajobrazowy
Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego
Park Krajobrazowy
Pojezierza Iławskiego
Park Krajobrazowy Wzgórz dylewskich
Park Krajobrazowy
Wzgórz dylewskich
Park Krajobrazowy Puszczy Rominckiej
Park Krajobrazowy
Puszczy Rominckiej
Park Krajobrazowy Wysoczyzny Elbląskiej
Park Krajobrazowy
Wysoczyzny Elbląskiej
Welski Park Krajobrazowy
Welski
Park Krajobrazowy
Brodnicki Park Krajobrazowy
Brodnicki
Park Krajobrazowy
Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy
Górznieńsko-Lidzbarski
Park Krajobrazowy
| do góry wersja dla słabowidzących wersja graficzna wydrukuj stronę