Karpiarnia fot. Maciej Rodziewicz Karpiarnia fot. Maciej Rodziewicz
Sarna - fot. Maciej Rodziewicz Sarna - fot. Maciej Rodziewicz

Witamy Państwa na stronie Parku Krajobrazowego Pojezierza Iławskiego wchodzącego w skład Zespołu Parków Krajobrazowych Pojezierza Iławskiego i Wzgórz Dylewskich z siedzibą w Jerzwałdzie.
  

powrót

Przystanek 11. Jezioro Jasne

 

Odcinek: Jezioro Jasne - Siemiany (3,7 km)

tekst: Alina Rodziewicz, Wiesław Skrobot.

Jezioro Jasne posiadało w przeszłości wiele różnych nazw: Gieźniary, Srebrne, Kryształowe. Najbardziej zagadkowa jest ta pierwsza - jej niemiecką formę Gesmer znamy ze źródeł krzyżackich; nie wiadomo jednak, skąd się wzięła. Patrząc na jego taflę z całą pewnością możemy jednak stwierdzić, że jest ono niezwykle czyste. I taka nazwa - Jezioro Czyste, też jest używana.

W przeszłości okolice zbiornika musieli wykorzystywać ludzie, bowiem wiele lat temu  z jego dna wydobyto fragmenty glinianych naczyń wczesnośredniowiecznych. Z jeziorem związane są także różne legendy. Niezwykle przejrzystewody jeziora musiały silnie rozbudzać wyobraźnię okolicznych mieszkańców... Według tradycji, wody z jeziora Jasnego używano ponadto do produkcji piwa w iławskich browarach. Co jest przyczyną przyrodniczej niezwykłości tego jeziora? Jezioro Jasne prezentuje rzadko w Polsce spotykany typ jeziora oligotroficznego, czyli ubogiego w substancje odżywcie. Dodatkowo jest to jezioro o kwaśnej wodzie (pH 4.3), znajdujące się na podłożu krystalicznym, składającym się z grubych i średnio grubych ziaren piasku o miąższości powyżej 30 m. Ta gruba warstwa piasków skutecznie izoluje wody jeziora od żyźniejszych warstw gliny. Jest to jezioro, które swoimi cechami przypomina jeziora skandynawskie. Każda niedozwolona ingerencja ze strony turystów, np. kąpiele w jeziorze, wydeptywanie i niszczenie roślinności przybrzeżnej, palenie ognisk, zaśmiecanie brzegów, mogą przyczynić się do powstania niepożądanych zmian w jakości wód tego unikatowego zbiornika. Jezioro nie posiada naturalnych dopływów ani odpływów. Jest małe (powierzchnia lustra 10,7 ha) lecz stosunkowo głębokie -głębokość maksymalna – 19,8m, średnia - 8,1m. Przezroczystość wody wynosi l0 metrów. Wody jeziora, ze względu na wspomnianą małą żyzność, są niezwykle ubogie w roślinność. Wokół brzegu jeziora dominuje sit rozpierzchły, roślina swoim wyglądem przypominająca wielki szczypior, rośnie tu też mech torfowiec. Dno jeziora porasta gęsto jeden gatunek wodnego mchu. Ubogi świat żyjących tu zwierząt stanowią głównie bezkręgowce wodne takie jak, larwy ważek, chruścików i ochotek. Warunki te powodują, że świat ryb jeziora ograniczony jest do jednego gatunku -okonia.

Znad brzegu jeziora Jasne wracamy do skrzyżowania. Możemy teraz pójść na północ, starym szlakiem do Jeziorna, wzdłuż którego Nadleśnictwo Susz urządziło - oznaczoną tablicami opisowymi - leśną ścieżkę edukacyjną. Kierując się tą drogą warto na początku trasy, w lesie bukowym, odszukać wiszące na drzewach budki. Są to budki dla nietoperzy. Tym, co je odróżnia od budek lęgowych dla ptaków, które można zauważyć również na tej trasie, to brak otworu na przedniej ścianie. Nietoperze do wnętrza swojego zastępczego mieszkania wlatują od spodu przez wąską szparę, we wnętrzu przyczepiają się ostrymi pazurkami do ścianek budki. Spędzają w nich dzień w okresie lata. Jest to jeden ze sposobów pomocy nietoperzom, których naturalnymi schronieniami letnimi są dziuple.

Posuwając się po linii ścieżki edukacyjnej rezerwatu ,,Jasne", dotrzemy dość szybko do parkingu na skraju lasu. Stamtąd wyjdziemy na asfaltową drogę: Iława - Jerzwałd. Ta wąska asfaltowa szosa rozcina połać leśną, z rzadka otwierając ją ku łąkom i polom ornym nad Jeziorakiem. W jednym z takichmiejsc widnieją rozrzucone w krajobrazie zabudowania. To śródleśna osada Jeziorno, nazywana także Piecem. Wśród budynków wyróżnili się okazała siedziba leśnictw: Rożek i Jeziorno (Nadleśnictwo Susz), dawne lokum Nadleśnictwa Jeziorno. Przed wojna nazywało się podobnie jak wieś, z którą od zawsze było związane - Schwalgendorf, czyli dzisiejsze Siemiany. W drodze towarzyszyć nam będą zapachy ziół dochodzące z przylegających do szosy łąk, na których wiosną tworzą się. rozlegle oczka wodne. Są to wówczas miejsca rozrodu płazów: ropuchy szarej, żaby wodnej, jeziorkowej oraz traszki zwyczajnej. Miłośnicy ptaków mogą wypatrzyć tu krążące myszołowy, usłyszeć lub dojrzeć skowronki, trznadle, gąsiorki.

I tak oto docieramy do końca naszej wędrówki. Przed nami już tylko kilkaset metrów do Siemian. Mamy nadzieję, że nasza wspólna wędrówka przez historię i naturę tego niewielkiego fragmentu rozległych lasów, pokrywających obszar Parku Krajobrazowego Pojezierza Iławskiego, będzie zachętą do podejmowania coraz to nowych wypraw w przestrzeń zielonego świata nad Jeziorakiem.

Mazurski Park Krajobrazowy
Mazurski
Park Krajobrazowy
Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego
Park Krajobrazowy
Pojezierza Iławskiego
Park Krajobrazowy Wzgórz dylewskich
Park Krajobrazowy
Wzgórz dylewskich
Park Krajobrazowy Puszczy Rominckiej
Park Krajobrazowy
Puszczy Rominckiej
Park Krajobrazowy Wysoczyzny Elbląskiej
Park Krajobrazowy
Wysoczyzny Elbląskiej
Welski Park Krajobrazowy
Welski
Park Krajobrazowy
Brodnicki Park Krajobrazowy
Brodnicki
Park Krajobrazowy
Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy
Górznieńsko-Lidzbarski
Park Krajobrazowy
| do góry wersja dla słabowidzących wersja graficzna wydrukuj stronę