Karpiarnia fot. Maciej Rodziewicz Karpiarnia fot. Maciej Rodziewicz
Sarna - fot. Maciej Rodziewicz Sarna - fot. Maciej Rodziewicz

Witamy Państwa na stronie Parku Krajobrazowego Pojezierza Iławskiego wchodzącego w skład Zespołu Parków Krajobrazowych Pojezierza Iławskiego i Wzgórz Dylewskich z siedzibą w Jerzwałdzie.
  

powrót

Przystanek 10. Biały Chłop

Odcinek: Biały Chłop - Jezioro Jasne (1,1 km)

tekst: Alina Rodziewicz, Wiesław Skrobot.

Figura Białego Chłopa stoi w miejscu, które od wieków było ważnymskrzyżowaniem dróg. Dukty leśne łączyły brzegi Jezioraka z osiedlami ludzkimi na obrzeżu Kamienieckich Lasów. Krawędzią rynny Jezioraka wiódł zaś historycznie poświadczony starożytny trakt„via regia”. Zagłębiające się w las drogi rozsnuwały niegdyś nitki swych rozgałęzień, jakby naśladując korzenie drzew płożące się pod powierzchnią ziemi. Ten naturalny rytm uładziły potem ludzkie zabiegi, tnąc przestrzeń leśną prostymi przesiekami. Stare tradycyjne drogi zachowały się do dzisiaj, lecz „zaklęta" plątanina ścieżek, które prowadziły do bagien i uroczysk, zniknęła wśród nowych nasadzeń drzew. Jedynie pokrzywy i inne rośliny towarzyszące człowiekowi, pozwalają dziś uważnemu obserwatorowi dostrzec miejsca, które dawnymi czasy wykorzystywali leśni wędrowcy. Wszystkie te leśne szlaki zbiegały się u stop drewnianego posągu. Trudno powiedzieć skąd wzięła się owa figura. Według jednej wersji rzeźbę na skrzyżowaniu postawił w latach dwudziestych XX wieku stolarz z Siemian, żeby nastraszyć kobiety wracające o zmroku z młyna w Fabiankach. I potem Biały Chłop stał się drogowskazem. Inna wersja, zasłyszana przez Georga Hoffmanna, ornitologa prowadzącego swe badania w latach trzydziestych nad jeziorem Czerwica, powiada, że przez długie dziesiątki, a może i setki latna skrzyżowaniu stał wysoki, smukło ociosany słup z jasnego kamienia. Nazywano go Białym Chłopem. Posąg był wielokrotnie niszczony. Obecna replika jest dziełem profesora Juliana Pałki z warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych. Ciemna twarz istniejącej obecnie rzeźby nawiązuje historycznie do okopconej twarzy smolarzy dawniej pracujących w Siemiańskich lasach.

Jedna z dróg od skrzyżowania Białego Chłopa biegnie zdecydowanie na zachód, ku południowemu krańcowi jeziora Buchcień, do wyjścia Buchciańskiego Strumienia. Rzeczka niesie wody wśród wysokopiennego lasu i wlewa je do misy jeziora Czerwica. Okolica ta, poza niezwykłością krajobrazową, ma także swój wymiar historyczny i kulturowy. Obszar leśny między skrzyżowaniem Białego Chłopa a Buchciańskim Strumieniem był w czasach staropruskich rubieżą graniczną wspomnianych trzech włości plemiennych Pomezanii: Geria, Prezla i Raydez. Do dnia dzisiejszego nierozwiązany pozostaje problem , która droga wiodła z północy w kierunku lauksu Protest (staropruska jednostka osadnicza w okolicy Kamionki koło Iławy) i stanowiła granicę między wspomnianymi włościami. Być może historycy rozstrzygną kiedyś tę kwestię, na razie jednak dla leśnych wędrowców o wiele cenniejsza jest świadomość, że przemierzają świat tajemniczy i magiczny. Magiczny, bo o drogach, które tu się krzyżują, opowiadano w przeszłości, że dobremu wędrowcowi wskazują właściwy kierunek, a złemu każą chodzić w koło aż do zmierzchu, a potem prowadzą go w bagna i oparzeliska. Nie pójdziemy dzisiaj na zachód, do jeziora Buchcień. Udamy się na północ, ku następnej leśnej tajemnicy - do jeziora Jasnego.

Mazurski Park Krajobrazowy
Mazurski
Park Krajobrazowy
Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego
Park Krajobrazowy
Pojezierza Iławskiego
Park Krajobrazowy Wzgórz dylewskich
Park Krajobrazowy
Wzgórz dylewskich
Park Krajobrazowy Puszczy Rominckiej
Park Krajobrazowy
Puszczy Rominckiej
Park Krajobrazowy Wysoczyzny Elbląskiej
Park Krajobrazowy
Wysoczyzny Elbląskiej
Welski Park Krajobrazowy
Welski
Park Krajobrazowy
Brodnicki Park Krajobrazowy
Brodnicki
Park Krajobrazowy
Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy
Górznieńsko-Lidzbarski
Park Krajobrazowy
| do góry wersja dla słabowidzących wersja graficzna wydrukuj stronę