Witamy Państwa na stronie Parku Krajobrazowego Pojezierza Iławskiego wchodzącego w skład Zespołu Parków Krajobrazowych Pojezierza Iławskiego i Wzgórz Dylewskich z siedzibą w Jerzwałdzie.
  

powrót

Rzeźba terenu

Rzeźba tego terenu ukształtowana została głównie w plejstocenie, a dokładniej w czasie ostatniego zlodowacenia bałtyckiego, w fazie recesyjnej stadium pomorskiego. Dalsza ewolucja krajobrazu nastąpiła po ustąpieniu lądolodu - w holocenie. Procesy rzeźbotwórcze zachodzą również w czasach współczesnych człowiekowi. Krajobraz jest, więc stosunkowo młody, liczy zaledwie kilkanaście tysięcy lat.
W stadium pomorskim zlodowacenia bałtyckiego lądolód z terenu Polski północno-wschodniej wycofywał się w kierunku północno-zachodnim, dzieląc się jednocześnie na mniejsze płaty lodowe zwane lobami: wiślanym i mazurskim. Z głównego lobu wiślanego wyodrębnił się lob drugorzędny - małdycki. Wpłynął on w znacznym stopniu na morfologię Pojezierza Iławskiego.
W granicach Parku znajdują się dwa rozległe obszary sandrowe, czyli równiny akumulacyjne zbudowane ze żwirów i piasków. Zostały one usypane przez rzeki proglacjalne wypływające u czoła lodowca. Pomiędzy Dzierzgoniem i Iławą znajduje się tzw. sandr iławski, a pomiędzy Morągiem i Ostródą - sandr ostródzki. Występują one, co najmniej na dwóch poziomach -100 i 116 m n.p.m. Sandr iławski nachylony jest z północy ku południowi. Część północna charakteryzuje się bardziej urozmaiconą rzeźbą niż południowa.
Pagórkowatość tego terenu związana jest z dłuższymi postojami lądolodu, głównie stadium pomorskiego, ponieważ starsze formy w znacznym stopniu zostały przekształcone. Ślady stadium poznańskiego wyraźnie widoczne są tylko w południowej części Parku. Moreny czołowe na terenie Parku tworzą kilka ciągów przebiegających z południowego- zachodu ku północnemu- wschodowi. Najwyraźniejsze wały występują na północny wschód od Karpowa i w okolicach Starego Dzierzgonia.
Na terenie PKPI występuje przede wszystkim morena denna falista, rzadziej spotykana jest płaska i pagórkowata. Wysoczyzna moreny dennej wykształciła się głównie w peryferycznych częściach Parku i w jego otulinie.
Ozy i kemy na terenie Parku występują sporadycznie. Największe ozy występują wzdłuż północno-zachodniego brzegu Jezioraka Dużego, a także w okolicach Olbrachtowa i Jeziora Szymbarskiego. Najwyraźniejsze kemy występują w okolicy Olbrachtówka, Olbrachtowa i Gardzienia.
Rzeźbę terenu urozmaicają rynny subglacjalne, doliny oraz różnego kształtu obniżenia terenu pochodzenia erozyjnego lub wytopiskowego. Współcześnie częściowo wypełnione są wodami jeziornymi. Na terenie Parku największa jest rynna Jezioraka, obejmująca jeziora: Rucewo Wielkie, Rucewo Małe, Płaskie, Jeziorak Duży. Stosunkowo duża jest także rynna siemiańsko-gardzieńska, w której znajdują się jeziora: Jasne, Urowiec, Osa i Gardzień oraz rynny Jeziora Szymbarskiego i jeziora Silm.
W holocenie nastąpił rozwój sieci rzecznej oraz ewolucja den dolin. Powstały także równiny akumulacji torfowiskowej i jeziornej. Największe z nich wykształciły się w okolicach jeziora Gaudy, a także pomiędzy jeziorami Piotrkowskim i Januszewskim.
Na obszarze PKPI dominują wysokości 100 -120 m n.p.m., najwyżej wzniesiony punkt -137,6 m n.p.m. znajduje się na południowy-zachód od Karpowa, zaś najniżej - ok. 92,0 m n.p.m., w okolicy jeziora Gaudy.
Mazurski Park Krajobrazowy
Mazurski
Park Krajobrazowy
Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego
Park Krajobrazowy
Pojezierza Iławskiego
Park Krajobrazowy Wzgórz dylewskich
Park Krajobrazowy
Wzgórz dylewskich
Park Krajobrazowy Puszczy Rominckiej
Park Krajobrazowy
Puszczy Rominckiej
Park Krajobrazowy Wysoczyzny Elbląskiej
Park Krajobrazowy
Wysoczyzny Elbląskiej
Welski Park Krajobrazowy
Welski
Park Krajobrazowy
Brodnicki Park Krajobrazowy
Brodnicki
Park Krajobrazowy
Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy
Górznieńsko-Lidzbarski
Park Krajobrazowy
| do góry wersja dla słabowidzących wersja graficzna wydrukuj stronę