Kormorany - fot. Maciej Rodziewicz Kormorany - fot. Maciej Rodziewicz

Witamy Państwa na stronie Parku Krajobrazowego Pojezierza Iławskiego wchodzącego w skład Zespołu Parków Krajobrazowych Pojezierza Iławskiego i Wzgórz Dylewskich z siedzibą w Jerzwałdzie.
   

powrót

Rezerwaty przyrody

Rezerwat „Jasne” utworzony w 1988r., obejmuje jez. Jasne (pow. 11,19ha), jez. Luba (pow. 2,42ha), torfowisko oraz otaczające drzewostany. Łączna powierzchnia rezerwatu wynosi 106,30 ha. Jez. Jasne, skrajnie oligotroficzne, powstałe po wytopieniu bryły lodu zalegającej w grubych warstwach piasku, charakteryzuje się wyjątkową przejrzystością wody. Światło dociera do 14-15 m. Jest wyjątkowo ubogie, o wysokiej kwasowości wody (ph=4,3), co znajduje swoje odbicie w ubóstwie fauny i flory. Jego maksymalna głębokość wynosi 19,8 m, a jego głębokość średnia to 8,4 m. W Jasnym występują też kanibalistyczne okonie karłowate. Ze względu na skład i charakter wody życie biologiczne w tym jeziorze jest bardzo ubogie. Ogranicza się ono do kilku gatunków glonów i sinic oraz do wąskiego pasa roślinności przybrzeżnej. Na tafli jeziora możemy obserwować pływające kaczki – są to gągoły. Gnieżdżą się one w obszernych dziuplach wypróchniałych drzew na wys. 2 - 30 m. Pisklęta wydrapują się z głębokiej dziupli za pomocą ostrych i zakrzywionych pazurków, po czym same zeskakują w dół. Gągoł jest wpisany w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt jako gatunek ocalony przed wyginięciem.
 
Z kolei jez. Luba jest jeziorem dystroficznym otoczonym przez szerokie plo torfowe, ciągnące się wąską rynną w kierunku północnym. Jego taflę porastają liczne lilie wodne szczególnie efektowne w pełni kwietnia. Na torfowiskach otaczających jezioro rosną m.in. chroniona i owadożerna rosiczka okrągłolistna, czermień błotna oraz żurawina błotna o wiotkich płożących się na płatach mchu torfowca pędach. Mech torfowiec to roślinka, która posiada specjalne „buteleczkowate” komórki. Pozwalają mu one zgromadzić 25 razy więcej wody, niż sam waży. Pozwala to przetrwać długotrwały okres suszy. Dobrze widoczne są też z daleka kępy turzyc z białym, puchem na końcu łodyg, są to wełnianki.
 
 Specyfiką rezerwatu jest istnienie obok siebie tych dwóch zupełnie odmiennych układów przyrodniczych, jakim jest ubogie jez. Jasne i zróżnicowane florystycznie jez. Luba. Do rezerwatu „Jasne” dotrzemy jadąc drogą asfaltową z Jerzwałdu w kierunku Iławy. Zatrzymać się można na parkingu leśnym po prawej stronie, tuż przed Jeziornem. Dalej wędrujemy szlakiem oznaczonym kolorem zielonym. Ponadto dookoła jeziora Jasne jest wyznaczona trasa spacerowa oznakowana kolorem żółtym.
 
Na terenie rezerwatu między innymi zabrania się: kąpieli i uprawiania sportów wodnych, polowania, chwytania, płoszenia i zabijania dziko żyjących zwierząt, niszczenia gniazd, wybierania jaj i piskląt wszystkich gatunków ptaków, niszczenia i uszkadzania drzew i innych roślin, zanieczyszczania wody i terenu, wzniecania ognia oraz zakłócania ciszy, przebywania poza miejscami wyznaczonymi.
 
Rezerwat „Czerwica” - utworzony w 1957r. dla ochrony istniejącej od 1934r. kolonii kormorana czarnego. Kolonia istniała od 1934r. do 2010 r., kiedy to ptaki opuściły kolonię z przyczyn do tej pory niewyjaśnionej. W kolonii gniazdowały oprócz kormoranów czaple siwe. Powierzchnia rezerwatu wynosi 11,63 ha i obejmuje dwie wyspy oraz półwysep na północno-zachodnim brzegu jeziora Czerwica. Kormoran jest umieszczony w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt, jako gatunek ocalały od wyginięcia. Ten czarno upierzony, trochę mniejszy od gęsi ptak gnieździ się zakładając kolonie. W rezerwacie doliczono się najwięcej 28 gniazd na starym pomnikowym buku, który obecnie jest już powalony. Najwięcej gniazd w kolonii tj. 932 było w 1955 r., a ok. 200 w 2009 r. Do zbudowanego z gałązek gniazda samica znosi 3 lub 4 jaja. Oboje rodzice wysiadują je przez 23 – 24 dni. Przeciętnie jedna para dochowuje się 2 młodych. Kolonia pustoszeje w ostatnich dniach lipca. Ptaki rozpraszają się pojawiając gromadnie na wielu zbiornikach wodnych. Głównym pokarmem kormoranów są gatunki ryb o małym znaczeniu gospodarczym, takie jak płoć, karaś, jazgarz. Jego dzienna „porcja” to około 0,5 kg ryb. Często polują gromadnie płosząc ryby i zapędzając je na płycizny. Kormorany „produkują” duże ilości silnie żrących odchodów powodujących zamieranie roślin i przenawożenie gleby.
 
Do rezerwatu „Czerwica” najlepiej dotrzeć zostawiając pojazd na parkingu przy drodze asfaltowej Jerzwałd – Iława (po prawej stronie tuż przed Jeziornem). Idąc leśną ścieżką dydaktyczną dotrzemy do dużej tablicy rezerwatu „Jasne” i zgodnie z umieszczonym tam drogowskazem dotrzemy do rezerwatu „Czerwica”. Rowerami lub pieszo można wędrować zielonym szlakiem turystycznym („napoleońskim”), na końcu, którego znajduje się punkt widokowy.
 
                Od 2010 r. kormorany nie gniazdują w kolonii. Ochrona rezerwatowa istnieje nadal, ze względu na potencjalne miejsce gniazdowania tych ptaków.
 
Rezerwat „Jezioro Gaudy” - utworzony w 1957r. obejmuje jez. Gaudy oraz przylegające do jeziora od strony wschodniej bagna. Powierzchnia rezerwatu wynosi 332,53 ha. Powierzchnia jeziora wynosi 152 ha, długość 2,5 km, szerokość do 1 km, jego maksymalna głębokość wynosi 2 m, zaś dno pokrywa warstwa osadu o wielometrowej miąższości. Celem ochrony jest zachowanie miejsc lęgowych ptactwa wodno-błotnego oraz zespołów roślinności torfowiskowej.
 
Rezerwat „Jezioro Gaudy” znajduje się w obrębie Ostoi Ptaków o znaczeniu europejskim. Stwierdzono tu 124 gatunki ptaków. Aż 43 gatunki zostały wpisane na listę gatunków zagrożonych w skali Europy. Występują tu takie gatunki jak: bąk, podgorzałka, bocian czarny, bielik, orlik krzykliwy, kania czarna, krakwa, cyranka, żuraw, kropiatka, zielonka, wodnik, strumieniówka, świerszczak, podróżniczek, słowik szary. Jesienią na jeziorze gromadzi się do kilku tysięcy ptaków wodnych, które znajdują tu bezpieczne miejsce żerowania i odpoczynku. Okoliczne bagna są z kolei noclegowiskiem żurawi, które w latach 80. na jesiennych przelotach gromadziły się w liczbie 2000-3000 osobników. Aktualnie stada te nie przekraczają kilkuset osobników. W 1998 r. introdukowano bobry, które osiedliły się zarówno w rezerwacie, jak i na obrzeżach tworząc niewielkie rozlewiska. Rezerwat „Jezioro Gaudy” jest trudno dostępny ze względu na rozległe i niebezpieczne bagna. Taflę jeziora można zobaczyć jedynie od strony wsi Rudniki i Kamieniec.
 
 
Planowane rezerwaty przyrody
 
Witoszewskie Grądy” - celem ochrony jest zachowanie rzadkich na terenie Parku i coraz rzadszych w Polsce, dobrze rozwiniętych żyznych zbiorowisk leśnych, jak lasy grądowe, które na obszarze projektowanego rezerwatu występują w pełnej skali zmienności, od najżyźniejszego grądu czyśćcowego i kokoryczowego, przez grąd typowy  do grądu trzcinnikowego. Stwierdzono tu 294 gatunki roślin naczyniowych w skład, której wchodzą zarówno gatunki chronione, rzadkie i zagrożone. Nagromadzenie tak dużej liczby gatunków na małym terenie świadczy o znacznym zróżnicowaniu siedlisk i ich żyzności. Z gatunków chronionych występuje tu m.in. tojad dzióbaty, wawrzynek wilczełyko, gnieźnik leśny, podkolan biały i barwinek pospolity. Z gatunków rzadkich i ginących znaleziono występujące w runie kłosownicę leśną, kupkówkę Aschersona, niezapominajkę leśna, dzwonek pokrzywolistny, zerwę kłosową i żankiel zwyczajny. Na uwagę zasługuje obecność dzwonka brzoskwiniolistnego, gatunku charakterystycznego dla żyznych lasów liściastych.
 
„Buczyna na Łaniochu” - celem ochrony jest zachowanie najbardziej wartościowego na terenie całego Pojezierza Iławskiego fragmentu buczyny pomorskiej, która występuje tu w formie dwóch zespołów: buczyny żyznej i buczyny kwaśnej. Największą powierzchnię zajmuje buczyna żyzna, która dodatkowo różnicuje się na dwa podzespoły: buczyny kokoryczowej i buczyny typowej. Oba zbiorowiska są rzadkie na terenie całego Pojezierza Iławskiego, a buczyna kokoryczowa jest obecnie zbiorowiskiem prawie reliktowym na tych terenach. Buczyna typowa zajmuje grzbiety i zbocza moreny czołowej. Zastoiskowe zagłębienia porasta łęg olszowo-jesionowy, a w jego sąsiedztwie rozwija się buczyna kokoryczowa lub fragmenty żyznego grądu czyśćcowego. Na terenie projektowanego rezerwatu stwierdzono 306 gatunków flory naczyniowej, w tym chronione bluszcz pospolity, podkolan biały, lilia złotogłów, wawrzynek wilczełyko. Poza tym występują tu również inne cenne gatunki roślin m.in. rzęśl wiosenna i okrężnica bagienna – naturalnie spotykane w głębokich rowach o wodzie wolno płynącej, a także żankiel zwyczajny i rutewka orlikolistna. Ciekawymi gatunkami są przetacznik górski oraz trzmielina brodawkowata, która ma tutaj jedno z najdalej na zachód wysuniętych stanowisk w naszym kraju.
 
„Piotrkowskie Bagno” - celem ochrony jest zachowanie doskonale wykształconego boru bagiennego o wzorcowej strukturze drzewostanu i składu gatunkowego roślinności zielnej typowej dla postaci „pomorskiej” tego zespołu. W runie rośnie bażyna czarna, borówka bagienna, modrzewnica zwyczajna, rzadko żurawina drobnolistkowa. Obrzeża boru bagiennego porasta brzezina bagienna.
Mazurski Park Krajobrazowy
Mazurski
Park Krajobrazowy
Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego
Park Krajobrazowy
Pojezierza Iławskiego
Park Krajobrazowy Wzgórz dylewskich
Park Krajobrazowy
Wzgórz dylewskich
Park Krajobrazowy Puszczy Rominckiej
Park Krajobrazowy
Puszczy Rominckiej
Park Krajobrazowy Wysoczyzny Elbląskiej
Park Krajobrazowy
Wysoczyzny Elbląskiej
Welski Park Krajobrazowy
Welski
Park Krajobrazowy
Brodnicki Park Krajobrazowy
Brodnicki
Park Krajobrazowy
Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy
Górznieńsko-Lidzbarski
Park Krajobrazowy
| do góry wersja dla słabowidzących wersja graficzna wydrukuj stronę