fot. Waldemar Bzura fot. Waldemar Bzura
fot. Waldemar Bzura fot. Waldemar Bzura
fot. Waldemar Bzura fot. Waldemar Bzura
fot. Waldemar Bzura fot. Waldemar Bzura
fot. Waldemar Bzura fot. Waldemar Bzura
fot. Waldemar Bzura fot. Waldemar Bzura
fot. Waldemar Bzura fot. Waldemar Bzura
fot. Waldemar Bzura fot. Waldemar Bzura
fot. Waldemar Bzura fot. Waldemar Bzura
fot. Waldemar Bzura fot. Waldemar Bzura

Witamy Państwa na oficjalnej stronie Mazurskiego Parku Krajobrazowego.

Materiał filmowy40 lat Mazurskiego Parku Krajobrazowego   

Mazurski Park Krajobrazowy informuje, że w okresie od 15.09.2017 do 15.12.2017 z uwagi na remont mostu w miejscowości Krutyń nie będą prowadzone zajęcia na ścieżce przyrodniczej Rezerwat Zakręt.

powrót

Historia utworzenia

  Mazury wyróżniają się nieprzeciętnymi walorami przyrodniczymi i krajobrazowymi na tle innych krain Polski. Walory te były i są coraz większym magnesem ściągającym wielu turystów polskich i zagranicznych. Niestety, ta piękna kraina od dziesiątków lat poddawana była gospodarczej presji ze strony człowieka, czego skutkiem był gwałtowny wyrąb lasów, osuszanie terenów bagiennych, torfowisk a nawet całych jezior, a w ostatnim czasie także agresywna chemizacja środowiska i zabudowa brzegów wód.

  Aby zachować dla potomnych chociaż fragment niezniszczonego i reprezentatywnego krajobrazu mazurskiego, prof. Władysław Szafer, znany botanik z Krakowa i zaangażowany działacz w międzynarodowym ruchu ochrony przyrody, w połowie lat 60-tych, zaproponował utworzenie Mazurskiego Parku Narodowego. W ideę tę zaangażował się ówczesny i wielce zasłużony w ochronie przyrody Warmii i Mazur Wojewódzki Konserwator Przyrody Jan Panfil. W skład parku narodowego miał wejść najpiękniejszy obszar Pojezierza Mazurskiego, północno-zachodnia część Puszczy Piskiej z rzeką Krutynią i Jezioro Nidzkie. Sprzeciwiło się temu lobby gospodarcze – leśnictwo, myślistwo i masowa turystyka. Równolegle wrócono do opracowanej i zreferowanej przez doc. Tadeusza Szczęsnego w 1966 r., na sesji Państwowej Rady Ochrony Przyrody, koncepcji parków krajobrazowych na Mazurach takich, jak: Krutynia i Jezioro Nidzkie o funkcjach przyrodniczych oraz Śniardwy o charakterze wypoczynkowym. W 1970 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej podjęło uchwałę o utworzeniu Mazurskiego Parku Krajobrazowego (jako formy przejściowej do czasu utworzenia parku narodowego). Jezioro Nidzkie, którego nie włączono do Mazurskiego Parku Krajobrazowego, zostało w wyniku wspólnych działań Jana Panfila i działacza turystyki Kazimierza Saysse-Tobiczyka, uznane za rezerwat przyrody w 1972 roku.

  Po reformie podziału administracyjnego kraju w 1975 r. i utworzeniu województwa suwalskiego, prawnicy podnieśli problem błędnej procedury prawnej przy powołaniu parku krajobrazowego w 1970 r. W związku z tym wznowiono utworzenie Mazurskiego Parku Krajobrazowego mocą uchwał Wojewódzkich Rad Narodowych w Suwałkach z dnia 5 grudnia 1977 r. i w Olsztynie z dnia 8 grudnia 1977 r. W związku z tym rok 1977 uznaje się za oficjalną datę utworzenia Mazurskiego Parku Krajobrazowego. Powierzchnia Parku wynosiła w tym czasie ok. 49 tys. ha, a otuliny ok. 19 tys. ha. Park obejmował swoimi granicami część gmin Mrągowo, Piecki i Świętajno (wojewódzwo olsztyńskie) oraz Mikołajki, Ruciane-Nida, Pisz i Orzysz (województwo suwalskie). Rok później powołano Społeczną Radę Koordynacyjną Mazurskiego Parku Krajobrazowego.

  Pierwszym jej przewodniczącym został znany artysta malarz Andrzej Strumiłło, a wiceprzewodniczącym prof. Benon Polakowski z ART w Olsztynie. W późniejszych latach dużą rolę odgrywał w Radzie zmarły prof. Wirgiliusz Żurowski. Zadaniem Rady było wydawanie opinii w sprawach problematycznych i większych inwestycji związanych z terenem Parku i jego strefy ochronnej. W 1983 r. przy Wojewódzkim Konserwatorze Przyrody w Olsztynie utworzono pierwszy etat urzędniczy – inspektora, związany z ochroną terenu Parku. Funkcję tę pełnił do 1990 r. Jerzy Kruszelnicki. Był to dobry okres w dziejach Parku – jego powierzchnię udało się w tym czasie powiększyć do około 54 tys. ha i utworzono na jego terenie 2 duże rezerwaty przyrody: „Krutynia”, zwany Krutynią Dolną (969,33 ha) oraz „Pierwos” (605,48 ha). W tym czasie Konserwatorzy Przyrody w Olsztynie – Stanisław Dąbrowski i w Suwałkach – Zdzisław Szkiruć postarali się o etaty dla zawodowych strażników Parku, po czterech w każdym województwie. W czerwcu 1985 roku z inicjatywy Jerzego Kruszelnickiego odbyło się w Olsztynie plenarne posiedzenie Komitetu Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk w sprawie przyspieszenia prac nad utworzeniem Mazurskiego Parku Narodowego. Jednym z głównych wyników obrad miało być utworzenie grupy roboczej, która pilotowałaby prace związane z tworzeniem parku narodowego, mniej więcej w granicach parku krajobrazowego. Misję utworzenia tej grupy otrzymał prof. Zdzisław Kajak z Instytutu Ekologii PAN. Brak poparcia potencjalnych członków grupy z ośrodka olsztyńskiego doprowadził do tego, że misja ta zakończyła się fiaskiem, a sprawa parku narodowego została odłożona na czas nieokreślony.


  W 1988 r. Wojewodowie, Olsztyński i Suwalski, powołali Zarząd Mazurskiego Parku Krajobrazowego z siedzibą w Ukcie, którą w 1990 r. przeniesiono do miejscowości Krutyń. Następne lata pokazały jednak, że pomimo utworzenia Zarządu, taka forma jak park krajobrazowy nie wystarcza do zachowania dotychczasowych przyrodniczych i krajobrazowych walorów tego obszaru. Piętrzyły się problemy związane z nielegalnym budownictwem, nieuporządkowanym ruchem turystycznym oraz nieuporządkowaną gospodarką leśną i rybacką. W związku z tym, pracownicy Zarządu (J. Kruszelnicki, G. Wagner) przygotowali w latach 1990-93 dokumentację potrzebną do utworzenia Mazurskiego Parku Narodowego. Dokumentacja do wniosku o utworzenie MPN została sporządzona i uzasadniona naukowo w dwóch wersjach: I - 31 496 ha, II - 47 121 ha (z jeziorem Śniardwy). We wrześniu 1991 r. Państwowa Rada Ochrony Przyrody pozytywnie zaopiniowała tę dokumentację. W 2011 r. rząd RP przyjął w Strategii Zagospodarowania Przestrzennego Kraju utworzenie Mazurskiego Parku Narodowego.

Mazurski Park Krajobrazowy
Mazurski
Park Krajobrazowy
Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego
Park Krajobrazowy
Pojezierza Iławskiego
Park Krajobrazowy Wzgórz dylewskich
Park Krajobrazowy
Wzgórz dylewskich
Park Krajobrazowy Puszczy Rominckiej
Park Krajobrazowy
Puszczy Rominckiej
Park Krajobrazowy Wysoczyzny Elbląskiej
Park Krajobrazowy
Wysoczyzny Elbląskiej
Welski Park Krajobrazowy
Welski
Park Krajobrazowy
Brodnicki Park Krajobrazowy
Brodnicki
Park Krajobrazowy
Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy
Górznieńsko-Lidzbarski
Park Krajobrazowy
| do góry wersja dla słabowidzących wersja graficzna wydrukuj stronę